Iran không thể dựa vào Nga và Trung Quốc khi Mỹ-Israel tấn công

Khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel tại Iran bước sang ngày thứ ba, hai đồng minh chiến lược là Nga và Trung Quốc chỉ đưa ra lời phản đối nhẹ nhàng mà không cam kết hỗ trợ quân sự hay dân sự cho Tehran.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, vai trò của các đối tác truyền thống bị đặt dưới ánh sáng mới. Các quan chức ngoại giao từ Moscow và Bắc Kinh đã lên án các hành động nhưng dừng lại ở lời kêu gọi chấm dứt xung đột.

Thái độ thận trọng của Trung Quốc và Nga

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cùng đại diện Nga đã có cuộc họp tại Bắc Kinh vào ngày 14 tháng 3 năm 2025. Các tuyên bố chính thức bao gồm:

• Lên án hành động: Cả hai bên đều lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, đặc biệt là vụ ám sát lãnh đạo tối cao Iran.
• Kêu gọi hòa bình: Hai quốc gia nhấn mạnh việc quay lại đối thoại ngoại giao thay vì can thiệp quân sự trực tiếp.
• Hạn chế hỗ trợ: Không có cam kết cụ thể về viện trợ quân sự hay dân sự cho Tehran.

Gabriel Wildau, quản lý điều hành tại Teneo, nhận định rằng thông điệp của Trung Quốc chỉ mang tính chất phản đối mạnh mẽ trên ngôn từ. Ông cho biết việc duy trì hòa hoãn với Mỹ vẫn là ưu tiên chiến lược, và Bắc Kinh có thể tìm kiếm nhượng bộ về các vấn đề như Đài Loan hay thương mại.

Hạn chế năng lực quân sự của Nga

Nga cũng giữ thái độ chờ xem trước tình hình tại Trung Đông. Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định của Moscow bao gồm:

• Chiến tranh Ukraine: Cuộc chiến kéo dài đã làm suy giảm khả năng triển khai sức mạnh vượt biên giới của Nga.
• Áp lực kinh tế: Kinh tế Nga chịu áp lực từ các lệnh trừng phạt phương Tây, khiến họ tập trung vào nguồn thu từ dầu mỏ.
• Giá dầu tăng: Giá dầu tăng hơn 8% do lo ngại gián đoạn nguồn cung, giúp Nga duy trì tài chính cho máy chiến tranh.

Thực tế quan hệ đối tác chiến lược

Sự kiện này làm nổi bật sự khác biệt giữa "đối tác chiến lược" và "liên minh quân sự". Các chuyên gia chỉ ra rằng:

• Lợi ích quốc gia: Cả Nga và Trung Quốc đều ưu tiên lợi ích quốc gia của mình hơn là nâng đỡ Tehran trong khủng hoảng.
• Không có liên minh thực sự: Quan hệ đối tác hiện tại không thể thay thế cho một liên minh quân sự khi đối mặt với mối đe dọa tồn vong từ Mỹ và Israel.
• Dự báo tương lai: Các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga gần đây cho thấy tiến độ chậm chạp, trong khi Mỹ dự kiến tiếp tục chiến dịch quân sự trong ít nhất bốn tuần tới.