Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã khởi xướng loạt điều tra thương mại mới nhắm vào 16 đối tác, bao gồm Trung Quốc và Liên minh châu Âu, dưới cớ Điều 301 của Đạo luật Thương mại 1974. Hành động này diễn ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế tương hỗ trước đây là bất hợp pháp, buộc chính quyền phải tìm biện pháp thay thế.
Section 301 là gì và mục đích sử dụng?
Theo Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), Điều 301 cho phép điều tra các thực hành thương mại không công bằng. Cụ thể:
- Xác định xem hành động, chính sách của nước ngoài có vô lý hoặc phân biệt đối xử không.
- Đánh giá liệu chúng có gây gánh nặng hay hạn chế thương mại Mỹ hay không.
- Nếu phát hiện vi phạm, USTR có thẩm quyền áp dụng thuế quan mới hoặc hạn chế nhập khẩu khác.
Lý do chính quyền Trump khởi xướng điều tra mới
Việc mở rộng các cuộc điều tra này xuất phát từ nhiều yếu tố pháp lý và kinh tế:
- Phán quyết Tòa án Tối cao: Các mức thuế tương hỗ áp dụng tháng 4/2025 bị tuyên bố bất hợp pháp.
- Hạn chế thời gian: Các mức thuế tạm thời dự kiến hết hạn vào tháng 7 năm 2025.
- Vấn đề sản xuất dư thừa: Các đối tác được cho là đang bán phá giá và chuyển gánh nặng năng lực sản xuất sang Mỹ.
Quy trình điều tra và kết quả dự kiến
Cơ quan USTR đã thông báo về lộ trình công khai:
- Bắt đầu các cuộc họp công khai từ ngày 5 tháng 5.
- Phân tích và đề xuất hành động phản hồi sẽ được công bố sau đó.
- Hành động có thể bao gồm thuế, phí dịch vụ hoặc các biện pháp khác.
- Kết quả cuối cùng có thể dẫn đến trừng phạt vào mùa hè nếu xác nhận vi phạm.
Nhận định từ giới chuyên gia
Các nhà phân tích đưa ra quan điểm về thời điểm thực hiện:
- John Woods (Lombard Odier): Thời điểm điều tra khá lạ lùng khi chính quyền đang bận rộn với hoạt động quân sự tại Iran.
- Mục tiêu chiến lược: Đây được xem là nỗ lực khôi phục lại chiến lược thuế quan toàn cầu của Trump trước khi các biện pháp tạm thời hết hạn.