Theo báo cáo mới nhất, cuộc xung đột leo thang ở Trung Đông giữa Mỹ/Israel và Iran có nguy cơ gây ra thiệt hại kinh tế khổng lồ, ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD, đồng thời đẩy hàng triệu người dân khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vào nguy cơ nghèo đói.
Thiệt hại kinh tế và rủi ro khu vực
Một báo cáo của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) chỉ ra rằng, sự leo thang quân sự tại Trung Đông có thể gây ra tổn thất sản lượng kinh tế từ 97 tỷ đến 299 tỷ USD cho khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Mức thiệt hại này tương đương khoảng 0,3% đến 0,8% GDP khu vực.
- Nguy cơ nghèo đói: UNDP dự báo cuộc xung đột đặt 32 triệu người trên toàn cầu vào nguy cơ nghèo đói, trong đó có 8,8 triệu người tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
- Tác động: Các chi phí tăng vọt cho vận tải, điện năng và lương thực là nguyên nhân chính dẫn đến những ước tính thiệt hại này.
Các nguồn cung bị gián đoạn và tác động toàn cầu
Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương là một thị trường nhập khẩu năng lượng lớn từ Trung Đông, khiến khu vực này đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cú sốc nguồn cung. Các chuyên gia cảnh báo về ba lĩnh vực chính:
- Năng lượng: Khủng hoảng dầu mỏ lịch sử đã đẩy giá dầu thô và khí đốt tự nhiên tăng vọt. Việc gián đoạn giao thông qua các eo biển quan trọng như Eo biển Hormuz là mối lo ngại lớn nhất.
- Lương thực: Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cảnh báo về mức độ thiếu hụt lương thực thảm khốc do gián đoạn nguồn cung các sản phẩm nông nghiệp từ Trung Đông, bao gồm dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, urea và phân bón.
- Tăng trưởng kinh tế: Các tổ chức tài chính quốc tế như IMF và ADB đều dự báo việc tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ bị hạ cấp do các gián đoạn chuỗi cung ứng và thiệt hại cơ sở hạ tầng.
Triển vọng phục hồi và cảnh báo từ chuyên gia
Các chính phủ đã có nhiều sáng kiến để giảm thiểu tác động bằng cách đảm bảo nguồn cung, giảm nhu cầu và hỗ trợ tài chính. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng việc phục hồi sẽ rất khó khăn.
- IMF: Giám đốc điều hành IMF, Kristalina Georgieva, nhận định rằng ngay cả kịch bản lạc quan nhất cũng chỉ bao gồm việc hạ cấp tăng trưởng toàn cầu do các tác động tiêu cực như thiệt hại cơ sở hạ tầng và gián đoạn nguồn cung.
- ADB: Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) ước tính tăng trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương sẽ chậm lại, đồng thời lạm phát khu vực dự kiến tăng 3,6% vào năm 2026.
- Kết luận: Các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng, ngay cả khi Eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, sẽ không có sự trở lại bình thường và ổn định như trước đây trong nhiều tháng tới.
