Trung tâm Vận hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) tại Portsmouth đã trở thành điểm liên lạc khẩn cấp đầu tiên cho các tàu thuyền gặp nguy hiểm khi đi qua khu vực Vịnh Ba Tư. Sự gia tăng đột biến các cuộc gọi này diễn ra do tình hình căng thẳng địa chính trị leo thang sau các cuộc tấn công giữa Mỹ và Israel, khiến Iran gần như phong tỏa Eo biển Hormuz.
Vai trò của UKMTO trong khủng hoảng địa chính trị
UKMTO là cơ quan trực thuộc Hải quân Hoàng gia Anh, có nhiệm vụ giám sát hoạt động vận tải biển tại Biển Đỏ, Vịnh Ba Tư và Ấn Độ Dương phía Bắc. Hiện tại, trung tâm này đang xử lý một cuộc khủng hoảng phức tạp chưa từng có.
- Tăng cường liên lạc: Kể từ khi Iran hạn chế hoạt động tại Eo biển Hormuz, số lượng cuộc gọi khẩn cấp mà UKMTO nhận được đã tăng vọt.
- Các mối đe dọa đa dạng: Các tàu thuyền đi qua khu vực này phải đối mặt với nhiều mối đe dọa, bao gồm:
- Tên lửa của Iran.
- Máy bay không người lái (drone).
- Các cuộc tuần tra và thẩm vấn của lực lượng Iran.
- Các hành động giam giữ tàu thuyền.
Sự thay đổi bản chất mối đe dọa
Theo các chuyên gia tại UKMTO, bản chất của các mối đe dọa từ Iran tại eo biển đang có sự thay đổi rõ rệt:
- Giai đoạn ban đầu: Các hành động chủ yếu mang tính quân sự.
- Giai đoạn gần đây: Xu hướng chuyển dịch sang các hành động mang tính cảnh sát (constabulary action), bao gồm việc tàu thuyền bị chất vấn, yêu cầu xác minh thông tin, và trong một số trường hợp đáng tiếc là bị bắt giữ.
Quy trình xử lý sự cố tại UKMTO
Khi nhận được báo cáo về một vụ tấn công, đội ngũ nhân viên tại UKMTO sẽ thực hiện các bước phản ứng khẩn cấp:
- Liên lạc với tàu bị nạn: Trực tiếp trao đổi với thủy thủ đoàn và liên lạc với các tàu lân cận để cảnh báo nguy hiểm và yêu cầu hỗ trợ.
- Thông báo và phối hợp: Liên hệ với các công ty vận tải biển, lực lượng tuần duyên địa phương và các lực lượng quân sự trong khu vực để hỗ trợ.
- Nguồn lực: Trung tâm được vận hành bởi đội ngũ khoảng 18 nhân viên, làm việc theo ca 12 giờ, đảm bảo luôn có ít nhất ba nhân viên trực tại bất kỳ thời điểm nào.
Công tác thu thập và xác minh thông tin
Bên cạnh các cuộc gọi khẩn cấp, công việc hàng ngày của nhân viên UKMTO bao gồm việc xử lý khối lượng lớn dữ liệu:
- Email: Sàng lọc hàng nghìn email mỗi ngày từ các tàu tự nguyện cung cấp vị trí và thông tin về các tàu xung quanh.
- Giám sát: Việc thu thập dữ liệu này giúp đội ngũ theo dõi tàu thuyền ngay cả khi chúng tắt hệ thống định vị AIS.
- Xác minh: Mọi thông tin nhận được, dù từ báo cáo trên mạng xã hội hay các nguồn khác, đều được đội ngũ nỗ lực xác minh nhanh chóng và hiệu quả thông qua nhiều nguồn dữ liệu bổ sung.
Lịch sử và Tầm quan trọng Chiến lược
UKMTO được thành lập sau sự kiện khủng bố 11/9/2001, ban đầu nhằm hỗ trợ các công ty vận tải đối phó với tình trạng cướp biển gia tăng. Qua hơn hai thập kỷ, trung tâm đã xử lý nhiều cuộc khủng hoảng khác nhau, bao gồm:
- Các vụ cướp biển Somali vào cuối những năm 2000.
- Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ năm 2023.
Tuy nhiên, tình hình hiện tại được đánh giá là thách thức nhất do sự kết hợp của nhiều loại mối đe dọa và sự biến động địa chính trị liên tục.
