Tổng thống Donald Trump được cho là đã thúc đẩy Bộ Tư pháp (DOJ) ban hành lệnh triệu tập các phóng viên đưa tin về cuộc chiến ở Iran nhằm truy tìm nguồn tin nội bộ. Hành động này diễn ra sau khi ông trao một tập bài báo liên quan đến các hoạt động giải cứu quân nhân cho Tổng chưởng lý lâm thời Todd Blanche.
Cơ sở thúc đẩy điều tra
Theo các nguồn tin thân cận, ông Trump đã trực tiếp yêu cầu Bộ Tư pháp thực hiện các lệnh triệu tập đối với các phóng viên đưa tin về cuộc xung đột tại Iran. Các nguồn tin cho biết ông đã gửi thông điệp này bằng một mẩu giấy ghi chữ “Treason” (Phản quốc) đặt trên chồng bài báo in mà ông trao cho Tổng chưởng lý lâm thời Todd Blanche trong một cuộc họp tại Nhà Trắng.
Sau khi nhận tài liệu, Bộ Tư pháp đã ban hành nhiều lệnh triệu tập, bao gồm cả đối với tờ The Wall Street Journal, vốn là nơi đầu tiên tiết lộ về các cuộc điều tra này. Một quan chức cho biết, Bộ phận An ninh Quốc gia của DOJ đã chuẩn bị xem xét nguồn tin của một số bài báo, và hành động của ông Trump đã đẩy nhanh nỗ lực này.
Điều quan trọng cần lưu ý là các cuộc điều tra này được nhắm mục tiêu vào việc xác định các nhân viên chính phủ bị cáo buộc rò rỉ thông tin, chứ không phải nhắm vào các nhà báo.
Phạm vi và tính chất của các lệnh triệu tập
Các lệnh triệu tập này được xem là một trong những nỗ lực mạnh mẽ nhất của chính quyền nhằm ngăn chặn việc tiết lộ thông tin nhạy cảm quốc gia. Các hoạt động điều tra của DOJ dường như không chỉ giới hạn ở sự cố giải cứu quân nhân gần đây.
- The Wall Street Journal: Tờ báo này đã nhận được lệnh triệu tập từ bồi thẩm đoàn liên quan đến hồ sơ của các phóng viên liên quan đến một bài báo được xuất bản năm ngày trước khi cuộc chiến bắt đầu. Bài báo này đề cập đến các cảnh báo của các tướng lĩnh tại Lầu Năm Góc về rủi ro của một chiến dịch quân sự kéo dài chống lại Iran.
- Phản ứng của báo chí: Người phát ngôn của Dow Jones (nhà xuất bản The Journal) đã tuyên bố rằng các lệnh triệu tập của chính phủ là “một cuộc tấn công vào việc thu thập tin tức được Hiến pháp bảo vệ” và họ sẽ phản đối mạnh mẽ nỗ lực này.
Bối cảnh pháp lý và các hành động trước đó
Trong bối cảnh này, các động thái của DOJ đã có sự thay đổi về mặt chính sách. Vài tháng trước khi ông Trump tái cử, cựu Tổng chưởng lý Pam Bondi đã sửa đổi chính sách của DOJ, cho phép các điều tra viên liên bang tìm kiếm hồ sơ điện thoại, ghi chú hoặc lời khai của phóng viên thông qua lệnh tòa án, lệnh khám xét hoặc lệnh triệu tập trong một số trường hợp nhất định. Điều này được cho là đã đảo ngược lệnh cấm kéo dài trước đó.
Trước đó, ông Trump cũng từng công khai đe dọa sẽ đưa một phóng viên vào tù trong cuộc săn lùng người rò rỉ thông tin về một sĩ quan Không quân bị thương mất tích tại Iran, mặc dù các cơ quan báo chí đã đưa tin về cuộc tìm kiếm này trong khi nó vẫn đang diễn ra.