Trước chuyến thăm Bắc Kinh, Donald Trump tuyên bố sẽ nêu vấn đề nhạy cảm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liên quan đến việc thả nhà xuất bản tin tức Hồng Kông, Jimmy Lai. Vụ việc này đang làm dấy lên căng thẳng về tự do báo chí giữa các bên liên quan.
Bối cảnh vụ án Jimmy Lai
Jimmy Lai, người sáng lập tờ Apple Daily, đã bị kết án 20 năm tù vào tháng 2 năm 2021. Vụ án này diễn ra sau một cuộc chiến pháp lý kéo dài và được nhiều người xem là biểu tượng cho sự trấn áp của Bắc Kinh đối với Hồng Kông, một thành phố từng được coi là pháo đài tự do ngôn luận.
Ông Lai, một nhân vật truyền thông nổi bật và là nhà phê bình chính quyền, bị kết tội vì các cáo buộc liên quan đến luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh ban hành. Cụ thể, ông bị kết tội:
- Âm mưu thông đồng với các lực lượng nước ngoài.
- Âm mưu xuất bản tài liệu gây bất ổn.
Quan điểm của các bên liên quan
Việc giam giữ ông Lai đã bị các nhà hoạt động nhân quyền, các tổ chức tự do báo chí và nhiều chính phủ phương Tây lên án mạnh mẽ. Tuy nhiên, cả chính quyền Bắc Kinh và Hồng Kông đều bác bỏ những chỉ trích này, đồng thời phủ nhận cáo buộc rằng việc giam giữ ông Lai mang tính chính trị hoặc xâm phạm quyền tự do báo chí.
Trong một phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump đã bày tỏ quan điểm cá nhân về vụ việc, nhấn mạnh rằng ông muốn thấy ông Lai được tự do. Ông cũng so sánh tình huống này với việc giam giữ cựu Giám đốc FBI James Comey.
Vai trò của Jimmy Lai
Trong nhiều năm, ông Lai được biết đến là một nhà phê bình thẳng thắn của Đảng Cộng sản Trung Quốc và là người bảo vệ các quyền tự do ngôn luận, báo chí và hội họp hiếm hoi tại Hồng Kông. Tờ Apple Daily do ông sáng lập trước đó là một tờ báo lá cải ủng hộ dân chủ mạnh mẽ. Ông Lai cũng từng vận động hành lang với các chính trị gia Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, những hoạt động này sau đó bị tòa án kết luận là bằng chứng của hành vi bạo loạn và thông đồng với lực lượng nước ngoài theo luật an ninh quốc gia.
