Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đồng ý yêu cầu Iran mở cửa Eo biển Hormuz, dù Trung Quốc không đưa ra tín hiệu can thiệp rõ ràng.
Trong cuộc họp báo tại Air Force One trên đường trở về từ Bắc Kinh sau chuyến thăm chính thức với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Trump đã đưa ra nhiều nhận định quan trọng liên quan đến căng thẳng khu vực Trung Đông và các vấn đề thương mại quốc tế.
Về Vấn đề Eo biển Hormuz
Theo phát biểu của ông Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đồng ý với yêu cầu của Mỹ về việc Iran phải mở cửa Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Trump lưu ý rằng Trung Quốc không đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về việc sẽ trực tiếp can thiệp vào vấn đề này.
- Tầm quan trọng của eo biển: Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển một phần năm lượng dầu toàn cầu.
- Tình hình gián đoạn: Việc gián đoạn giao thông tại đây đã gây ra cuộc khủng hoảng nguồn cung dầu lớn nhất lịch sử và đẩy giá dầu tăng cao.
Đề xuất của Mỹ và Trung Quốc
Ông Trump cũng bày tỏ sự cân nhắc về việc có thể dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với các công ty dầu mỏ Trung Quốc khi họ mua dầu từ Iran, quốc gia là nhà nhập khẩu lớn nhất.
- Khi được hỏi về cam kết của ông Tập Cận Bình, ông Trump nhấn mạnh nguyên tắc tương hỗ: “Tôi không xin ân huệ nào vì khi bạn xin ân huệ, bạn phải đáp lại bằng ân huệ.”
- Về phía Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã chỉ trích cuộc xung đột này, gọi đây là một cuộc xung đột “không nên xảy ra và không có lý do để tiếp tục.”
Lập trường của Iran và các bên liên quan
Iran khẳng định sẽ không mở cửa eo biển cho đến khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa cảng biển của mình. Các diễn biến gần đây cho thấy sự căng thẳng vẫn tiếp diễn:
- Phía Iran: Lãnh đạo an ninh quốc gia Iran cho biết Tehran đã chuẩn bị cơ chế quản lý giao thông qua eo biển theo một lộ trình được công bố sớm, chỉ dành cho các tàu thương mại hợp tác với Iran.
- Hành động của Mỹ: Quân đội Mỹ cho biết đã chuyển hướng 78 tàu thương mại và vô hiệu hóa 4 tàu khác để tuân thủ lệnh phong tỏa cảng biển.
- Tuyên bố của Iran: Tehran tuyên bố sẽ không mở cửa eo biển cho đến khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa.
Bối cảnh chung
Các bên liên quan đang tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Pakistan được ghi nhận là bên trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran. Trong khi đó, ông Trump đã công khai yêu cầu việc mở cửa eo biển, đồng thời cảnh báo về việc tái khởi động các cuộc tấn công nếu Iran không đồng ý thỏa thuận.
