Nghiên cứu mới chỉ ra rằng việc tăng 10% tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến (UPFs) có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ, ngay cả khi chế độ ăn uống tổng thể vẫn lành mạnh.
Tác hại của Thực phẩm Siêu Chế biến (UPFs)
Các nghiên cứu khoa học đang ngày càng cảnh báo về mối liên hệ giữa UPFs và sức khỏe não bộ. Theo dữ liệu mới nhất, UPFs chiếm một tỷ lệ lớn trong lượng calo tiêu thụ hàng ngày của người trưởng thành tại Hoa Kỳ. Các chuyên gia nhận định rằng những loại thực phẩm này thường được sản xuất bằng cách phân tách các thành phần thực phẩm thành các phân tử, sau đó kết hợp lại bằng chất tạo màu, hương liệu và chất nhũ hóa nhân tạo.
- Đặc điểm của UPFs: Chúng thường chứa hàm lượng đường, muối và chất béo cao, nhưng lại thiếu các chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể và não bộ.
- So sánh với thực phẩm toàn phần: Các chế độ ăn được khuyến nghị như Địa Trung Hải, DASH hay MIND đều nhấn mạnh việc tiêu thụ thực phẩm toàn phần, hạn chế tối đa các sản phẩm chế biến công nghiệp.
Kết quả Nghiên cứu về Nguy cơ Nhận thức
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring đã theo dõi hơn 2.100 người Úc từ độ tuổi 40 đến 70. Các nhà nghiên cứu đã đánh giá chế độ ăn uống và khả năng nhận thức của nhóm đối tượng.
- Mối liên hệ được ghi nhận: Mỗi mức tăng 10% tiêu thụ UPFs được liên kết với sự suy giảm rõ rệt về khả năng tập trung và điểm số thấp hơn trên các bài kiểm tra nhận thức tiêu chuẩn.
- Đánh giá nguy cơ sa sút trí tuệ: Mức tăng 10% UPFs được ước tính làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ (theo thang điểm dự đoán 20 năm) thêm 0.24 điểm.
- Tính chất của mối liên hệ: Các tác giả lưu ý rằng nghiên cứu chỉ xác định mối liên hệ, không phải nguyên nhân trực tiếp. Tuy nhiên, mối liên hệ này vẫn tồn tại ngay cả khi việc tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải không làm thay đổi kết quả, cho thấy liên quan đến quá trình chế biến thực phẩm hơn là chỉ thay thế loại thực phẩm này bằng loại khác.
Khuyến nghị và Giải pháp Giảm thiểu Nguy cơ
Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi lối sống và chế độ ăn uống ngay từ giai đoạn tiền lâm sàng.
- Giảm thiểu UPFs: Việc giảm lượng UPFs là một cơ hội quan trọng để quản lý các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được trước khi các biến đổi thần kinh học xảy ra.
- Tác động gián tiếp: UPFs còn liên quan đến các yếu tố nguy cơ tim mạch và thần kinh khác như tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì và cholesterol LDL cao, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe nhận thức.
- Lợi ích của thay thế: Một nghiên cứu khác cho thấy việc thay thế UPFs bằng thực phẩm toàn phần, ít qua chế biến trong khoảng thời gian 5-6 năm có liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức thấp hơn 12%.
