Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Radiology đã chỉ ra mối liên hệ mạnh mẽ giữa việc tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến và sự tích tụ mỡ nội cơ ở vùng đùi, yếu tố nguy cơ chính dẫn đến viêm khớp gối thoái hóa.
Mối liên hệ giữa mỡ cơ và sức khỏe khớp gối
Các nhà khoa học đã cảnh báo rằng, việc tích tụ mỡ ẩn giữa các sợi cơ (mỡ nội cơ) không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Lớp mỡ này có thể làm suy yếu cơ bắp, cản trở quá trình tái tạo sợi cơ và là nguyên nhân gián tiếp gây ra viêm khớp gối thoái hóa (OA).
- Tầm quan trọng của cơ đùi: Cơ đùi đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc ổn định khớp gối. Bất kỳ sự suy giảm nào về sức mạnh hoặc độ săn chắc của cơ đều làm tăng áp lực cơ học lên khớp gối.
- Viêm khớp gối thoái hóa: Đây là bệnh khớp phổ biến nhất, và nghiên cứu cho thấy, ngoài các yếu tố tuổi tác, tình trạng suy yếu cơ bắp là một yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Thực phẩm siêu chế biến và nguy cơ sức khỏe
Nghiên cứu được thực hiện trên 615 người tham gia, những người ban đầu chưa có dấu hiệu viêm khớp gối. Các nhà nghiên cứu đã phân tích mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và chất lượng cơ bắp.
- Phát hiện chính: Kết quả cho thấy, mức độ tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến càng cao, lượng mỡ nội cơ ở vùng đùi càng nhiều, bất kể tổng lượng calo nạp vào là bao nhiêu. Điều này cho thấy mối liên hệ này không chỉ đơn thuần là vấn đề thừa cân, béo phì.
- Thực phẩm siêu chế biến là gì? Đây là các loại thực phẩm được chế biến qua nhiều công đoạn công nghiệp, thường bao gồm ngũ cốc ăn liền, kẹo, nước ngọt có đường, và các sản phẩm tiện lợi khác. Theo các chuyên gia, những loại thực phẩm này đã được liên kết với nhiều bệnh mãn tính khác như tăng cân, béo phì, bệnh tim mạch, tiểu đường loại 2 và trầm cảm.
- Tính hệ thống: Các bác sĩ X quang lưu ý rằng, nếu cơ đùi bị ảnh hưởng, các nhóm cơ khác trên cơ thể (như bắp chân, vai, bụng) cũng có thể bị ảnh hưởng tương tự, cho thấy đây là một quá trình toàn thân.
Khuyến nghị bảo vệ khớp gối và cải thiện cơ bắp
Để giảm thiểu nguy cơ viêm khớp gối và cải thiện chất lượng cơ bắp, các chuyên gia y tế đưa ra nhiều khuyến nghị toàn diện về lối sống và dinh dưỡng:
- Về dinh dưỡng:
- Giảm thiểu tối đa thực phẩm siêu chế biến.
- Tăng cường protein từ các nguồn thực phẩm tự nhiên (thực phẩm tươi, nấu tại nhà).
- Chú ý đọc nhãn sản phẩm để chọn lựa các sản phẩm ít qua chế biến.
- Thay thế đồ uống có đường bằng nước lọc.
- Về tập luyện:
- Ưu tiên các bài tập cường độ thấp (low impact) để tránh gây tổn thương khớp gối.
- Tập trung vào các nhóm cơ xung quanh đầu gối: cơ tứ đầu đùi (quads), gân kheo (hamstrings), cơ mông (glutes) và bắp chân (calves).
- Các bài tập được khuyến nghị bao gồm: squat tường, bài tập bước lên bục, nâng chân đứng, và nâng bắp chân.
