Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay toàn cầu đang đe dọa gián đoạn các chuyến du lịch mùa hè tại châu Á và châu Âu do sự gián đoạn nguồn cung từ khu vực Trung Đông. Việc phong tỏa Eo biển Hormuz đã cắt đứt nguồn xuất khẩu nhiên liệu lớn, vốn là nguồn cung chính cho thị trường toàn cầu.
Tác động của sự gián đoạn nguồn cung năng lượng
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các nguồn xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư từng là nguồn cung nhiên liệu máy bay lớn nhất toàn cầu trước các sự kiện gần đây. Việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz đã trực tiếp cắt đứt nguồn cung này.
- Ảnh hưởng đến Châu Âu: Châu Âu bị ảnh hưởng trực tiếp vì đây là thị trường nhập khẩu lớn từ Trung Đông. Khoảng 20% nhiên liệu máy bay của lục địa này có nguồn gốc từ Vịnh Ba Tư.
- Nguồn cung thay thế: Các nguồn xuất khẩu lớn khác bao gồm các nhà máy lọc dầu ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn Độ. Tuy nhiên, các cơ sở này lại phụ thuộc nhiều vào dầu thô từ Trung Đông.
Tình hình thị trường và các cảnh báo từ chuyên gia
Các nhà phân tích chỉ ra rằng các nhà máy lọc dầu châu Á đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu nội địa và quốc tế do thiếu hụt nguyên liệu đầu vào (dầu thô).
- Dữ liệu thị trường: Theo Kpler, lượng xuất khẩu nhiên liệu máy bay toàn cầu đã giảm 30% trong tháng 4, xuống còn 1,3 triệu thùng/ngày (từ mức 1,9 triệu thùng/ngày cùng kỳ năm trước). Lượng nhiên liệu được chất lên tàu chở dầu tuần trước cũng giảm 50%.
- Cảnh báo từ Châu Âu: Hiệp hội Sân bay Quốc tế Châu Âu (Airports Council International Europe) đã cảnh báo rằng Liên minh Châu Âu sẽ đối mặt với "tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay mang tính hệ thống" nếu Eo biển Hormuz không hoạt động trở lại.
- Hành động của các hãng hàng không: Giá nhiên liệu tăng vọt đã buộc các hãng hàng không lớn phải cắt giảm chuyến bay. Ví dụ, Lufthansa đã cắt giảm 20.000 chuyến bay nội vùng tính đến tháng 10 do chi phí nhiên liệu.
Triển vọng và thời gian phục hồi
Các chuyên gia nhận định rằng việc bình thường hóa nguồn cung sẽ là một quá trình kéo dài.
- Thời gian phục hồi: CEO của Chevron, Mike Wirth, cho biết việc kiểm tra các mối nguy hiểm (như mìn) tại eo biển và việc tái triển khai hàng trăm tàu thuyền sẽ mất nhiều thời gian, có thể kéo dài hàng tuần hoặc thậm chí hàng tháng.
- Tình trạng hiện tại: Mặc dù trước đó có những báo cáo về việc không có bằng chứng thiếu hụt thực tế, các kho dự trữ nhiên liệu thương mại vẫn đang chịu áp lực lớn.
