Các chuyến bay thu thập thông tin tình báo của quân đội Hoa Kỳ đang gia tăng đáng kể ngoài khơi Cuba, gây chú ý lớn trong cộng đồng quốc tế. Dữ liệu hàng không công khai cho thấy sự gia tăng hoạt động này, đặc biệt là gần các thành phố lớn của Cuba, và việc theo dõi này được nhiều nhà phân tích nhận định có tính toán cao.
Bằng chứng về sự gia tăng hoạt động trinh sát
Theo phân tích dữ liệu hàng không công khai, kể từ ngày 4 tháng 2, Hải quân và Không quân Mỹ đã thực hiện ít nhất 25 chuyến bay liên quan. Các hoạt động này được ghi nhận gần hai thành phố lớn của Cuba là Havana và Santiago de Cuba, với một số máy bay hoạt động trong phạm vi 40 dặm ngoài khơi.
Các loại phương tiện bay được sử dụng chủ yếu bao gồm:
- P-8A Poseidon: Máy bay tuần tra hàng hải, được thiết kế cho nhiệm vụ trinh sát và giám sát.
- RC-135V Rivet Joint: Chuyên về thu thập thông tin tình báo tín hiệu (signals intelligence).
- MQ-4C Triton: Máy bay không người lái (drone) trinh sát tầm cao.
Sự gia tăng này được đánh giá là đáng chú ý không chỉ vì vị trí gần bờ biển mà còn vì tính đột ngột, vì trước tháng 2, các chuyến bay công khai như vậy tại khu vực này là rất hiếm.
Bối cảnh chính trị và thời điểm trùng khớp
Sự gia tăng hoạt động trinh sát này diễn ra sau khi các phát ngôn công khai của Tổng thống Trump về Cuba trở nên gay gắt hơn. Cụ thể, trước đợt tăng cường này, Tổng thống Trump đã đăng tải các bình luận về việc ông sẽ đến thăm một “Havana tự do” trước khi rời nhiệm sở, và vài ngày sau đó, ông đã ra lệnh áp đặt lệnh cấm vận dầu đối với đảo quốc này.
Hiện tại, Mỹ đang áp dụng các chế tài kinh tế mở rộng và coi Cuba là một “mối đe dọa” đối với an ninh quốc gia Mỹ. (Về phía Cuba, các quan chức đã bác bỏ cáo buộc này và tuyên bố sẵn sàng đàm phán, đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành chiến tranh du kích nếu bị tấn công).
Mô hình tái diễn trong lịch sử quân sự Mỹ
Các nhà phân tích chỉ ra rằng mô hình này không phải là lần đầu tiên. Các đợt tăng cường hùng biện của chính quyền Trump đã trùng khớp với sự gia tăng các chuyến bay giám sát công khai trước các hoạt động quân sự của Mỹ tại các quốc gia khác:
- Venezuela: Các chuyến bay giám sát công khai bắt đầu một tuần sau khi Mỹ công bố cuộc không kích vào một tàu nghi là buôn lậu gần bờ biển Venezuela, và kéo dài cho đến trước khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro.
- Iran: Một xu hướng tương tự đã xảy ra khi nhiều máy bay trinh sát và drone giám sát bờ biển phía nam Iran trước các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel.
Các loại máy bay được triển khai gần Cuba (P-8A, RC-135V, MQ-4C Triton) cũng là những loại máy bay đã được ghi nhận hoạt động trong các cuộc xung đột gần đây tại Iran và các khu vực địa chính trị khác.
Ý nghĩa của việc công khai theo dõi
Các chuyến bay được theo dõi thông qua các bảng điều khiển theo dõi chuyến bay nguồn mở như Flightradar24. Điều đáng chú ý là, mặc dù các máy bay này có khả năng che giấu vị trí bằng cách tắt tín hiệu định vị, việc chúng được theo dõi và chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội đặt ra câu hỏi về tính chủ ý của việc truyền thông này. Dù mục đích có phải là tín hiệu rõ ràng hay không, thông điệp này được nhận định là có khả năng gây bất ổn cho các quan chức Cuba.
