Các nhà khoa học đã phân tích protein từ sáu chiếc răng Homo erectus được khai quật tại Trung Quốc, lần đầu tiên thiết lập mối liên hệ phân tử giữa loài này và các loài người hiện đại, bao gồm cả Homo sapiens.
Phương pháp nghiên cứu đột phá
Các nhà nghiên cứu thuộc Trung Quốc đã thành công chiết xuất và phân tích protein từ men răng của sáu mẫu răng Homo erectus, có niên đại khoảng 400.000 năm, được tìm thấy tại ba địa điểm ở Trung Quốc. Thay vì sử dụng DNA – một phân tử rất dễ bị phân hủy theo thời gian – các nhà khoa học đã tập trung vào protein, vốn bền vững hơn.
- Kỹ thuật: Các nhà nghiên cứu đã áp dụng kỹ thuật ăn mòn axit (acid etching) để lấy mẫu men răng nhỏ, giúp nghiên cứu hóa thạch mà không làm hỏng cấu trúc giải phẫu ban đầu.
- Kết quả: Việc phân tích protein đã cung cấp những manh mối quan trọng về lịch sử tiến hóa của loài người.
Phát hiện về mối liên hệ di truyền
Các mẫu răng từ ba địa điểm này cho thấy sự hiện diện của hai biến thể axit amin, trong đó có một biến thể chưa từng được biết đến trước đây. Phát hiện này gợi ý rằng các mẫu răng này đều thuộc cùng một loài.
Điều đáng chú ý là biến thể axit amin thứ hai đã được xác định trước đó ở người Denisovan và một số quần thể người hiện đại. Điều này dẫn đến giả thuyết rằng:
- Người Denisovan từng giao phối với Homo erectus.
- Sau đó, người Denisovan lại giao phối với Homo sapiens.
Sự giao phối này giải thích cho việc một số người hiện đại vẫn mang dấu vết DNA của người Denisovan (hiện tượng được gọi là admixture). Tương tự, người hiện đại cũng mang nguồn gốc từ người Neanderthal.
Ý nghĩa đối với mô hình tiến hóa loài người
Các nhà khoa học nhận định rằng những phát hiện này củng cố mô hình tiến hóa con người là một mạng lưới các quần thể tương tác và giao phối, thay vì là các nhánh tiến hóa biệt lập.
- Quan điểm mới: Các bằng chứng cho thấy sự tương tác di truyền giữa các nhóm người cổ đại là điều khả thi.
- Giới tính: Từ phân tích protein, các nhà nghiên cứu còn xác định được giới tính của các mẫu răng, với kết quả là năm mẫu nam và một mẫu nữ.
Góc nhìn chuyên môn và hướng nghiên cứu tương lai
Các chuyên gia paleoanthropology đánh giá cao bước tiến này, nhưng cũng chỉ ra rằng thông tin từ protein chưa đủ chi tiết để xác định toàn bộ mối quan hệ của Homo erectus với các loài người khác. Họ nhấn mạnh rằng DNA vẫn là nguồn cung cấp thông tin chi tiết nhất. Tuy nhiên, nghiên cứu này được xem là một bước đột phá quan trọng, mở ra nhiều câu hỏi mới cho các nghiên cứu tương lai về lịch sử di cư và tương tác của các loài người cổ đại tại châu Á.
