Sau chiến thắng áp đảo của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi, thị trường Nhật Bản đã ghi nhận nhiều dấu hiệu bất thường: chỉ số Nikkei 225 tăng vọt kỷ lục, lợi suất trái phiếu tăng, nhưng đồng Yên lại bất ngờ tăng giá, đặt ra nhiều câu hỏi về chính sách tài khóa tương lai.
Chiến thắng chính trị và sự hồi sinh của 'Giao dịch Takaichi'
Chiến thắng của Thủ tướng Sanae Takaichi và LDP trong cuộc bầu cử bất ngờ đã mang lại cho bà một siêu đa số ghế tại Hạ viện, củng cố đáng kể quyền lực lập pháp của bà. Điều này cho phép LDP khả năng thúc đẩy chương trình nghị sự của mình mà ít bị cản trở từ Thượng viện.
Các nhà phân tích nhận định sự kiện này đánh dấu sự trở lại của 'Giao dịch Takaichi' (Takaichi trade) – một xu hướng lịch sử thường liên quan đến:
- Đồng Yên suy yếu.
- Thị trường chứng khoán tăng trưởng.
- Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn tăng.
Những dấu hiệu ban đầu đã xuất hiện khi chỉ số Nikkei 225 vượt mốc 57.000 điểm, lập kỷ lục mới, và chỉ số Topix cũng đạt đỉnh lịch sử, vượt kỳ vọng của các nhà phân tích.
Kỳ vọng kích thích kinh tế và áp lực nợ công
Sự ủng hộ mạnh mẽ của LDP được kỳ vọng sẽ giúp đảng này thực hiện các chính sách tăng trưởng tích cực. Các chuyên gia chỉ ra rằng LDP có thể thúc đẩy các biện pháp tài khóa chủ động, bao gồm:
- Cắt giảm thuế tiêu thụ trong hai năm.
- Tăng cường đầu tư của doanh nghiệp.
- Cải cách doanh nghiệp mạnh mẽ.
Tuy nhiên, các lo ngại về nợ công vẫn là rào cản lớn. Nhật Bản là quốc gia có mức nợ cao nhất thế giới, với tỷ lệ nợ trên GDP gần 230% (dự báo năm 2025). Takaichi đã công bố ngân sách kỷ lục 122 nghìn tỷ Yên cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 1/4, đánh dấu năm thứ hai liên tiếp chi tiêu ở mức kỷ lục.
- Quan điểm thận trọng: Một số nhà kinh tế cảnh báo rằng việc chi tiêu lớn có thể gây áp lực lên trái phiếu và đẩy lợi suất tăng cao. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu khác cũng lưu ý rằng LDP vẫn duy trì tính bảo thủ về tài khóa và cam kết giữ tỷ lệ nợ trên GDP ở mức giảm.
Sự bất ngờ của đồng Yên Nhật
Trái ngược với kỳ vọng của 'Giao dịch Takaichi' (thường dự báo đồng Yên yếu đi), đồng Yên Nhật lại tăng giá 0.4% lên mức 156.55 so với USD sau chiến thắng của Takaichi.
Sự tăng giá này được các nhà phân tích lý giải là phản ánh cam kết của Takaichi về tính bền vững tài khóa trong các phát biểu sau bầu cử, cùng với sự hỗ trợ từ Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama, nhằm ổn định đồng Yên trong bối cảnh quốc tế.
