Hoa Kỳ tuyên bố đã triển khai hoàn toàn lệnh phong tỏa các cảng của Iran tại Eo biển Hormuz, cắt đứt nguồn giao thương hàng hải quốc tế quan trọng, trong bối cảnh Nhà Trắng đồng thời đưa ra tín hiệu về khả năng giải quyết xung đột Trung Đông bằng ngoại giao.
Phong tỏa cảng Iran: Tuyên bố của Mỹ
Theo Trung tâm Chỉ huy Lục quân Hoa Kỳ (US Central Command), lực lượng Mỹ đã tuyên bố lệnh phong tỏa các cảng của Iran đã được thực hiện hoàn toàn. Hành động này nhằm cắt đứt hoạt động thương mại quốc tế của Tehran, nguồn lực vốn cung cấp năng lượng cho khoảng 90% nền kinh tế nước này.
- Phạm vi phong tỏa: Lực lượng Mỹ duy trì ưu thế hàng hải tại Vịnh Oman và Biển Ả Rập.
- Mức độ thực hiện: Các lực lượng Mỹ đã hoàn toàn ngăn chặn hoạt động thương mại bằng đường biển ra vào Iran.
Tác động kinh tế và thương mại
Các chuyên gia phân tích chỉ ra rằng việc phong tỏa này gây ra những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng cho Iran:
- Tầm quan trọng của Hormuz: Hơn 90% khối lượng thương mại hàng hải hàng năm của Iran (ước tính 109,7 tỷ USD) đi qua Eo biển Hormuz. Iran được đánh giá là thiếu các tuyến đường thương mại thay thế đáng kể.
- Thiệt hại ước tính: Các chuyên gia ước tính lệnh phong tỏa có thể gây thiệt hại kinh tế khoảng 435 triệu USD mỗi ngày cho Iran.
Lực lượng quân sự Mỹ triển khai hơn 10.000 quân nhân, cùng với hàng chục tàu hải quân và máy bay chiến đấu tại khu vực Vịnh Oman và Biển Ả Rập để thực hiện lệnh phong tỏa này.
Bối cảnh địa chính trị và phản ứng quốc tế
Điều đáng chú ý là hành động quân sự này diễn ra song song với các tín hiệu ngoại giao từ Nhà Trắng, cho thấy khả năng giải quyết xung đột Trung Đông thông qua đàm phán. Tuy nhiên, hành động này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế:
- Trung Quốc: Bắc Kinh đã gọi lệnh phong tỏa này là một hành động “nguy hiểm và vô trách nhiệm,” cảnh báo rằng nó chỉ làm leo thang căng thẳng khu vực.
- Rủi ro năng lượng toàn cầu: Lệnh phong tỏa có nguy cơ làm gián đoạn dòng chảy năng lượng qua tuyến đường thủy huyết mạch này, gây áp lực lên các mối quan hệ thương mại của Mỹ với các nước lớn như Trung Quốc và Ấn Độ.
Tác động lên thị trường năng lượng
Sự kiện này đã tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu. Mặc dù các tín hiệu giải quyết xung đột đã tạo áp lực giảm nhẹ lên thị trường, nhưng các báo cáo kinh tế cũng cảnh báo về rủi ro:
- Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu xuống 3,1% cho năm 2026, đồng thời cảnh báo thế giới đang tiến gần đến kịch bản bất lợi, nơi giá dầu có thể duy trì quanh mức 100 USD/thùng.
