Tòa án Tối cao Mỹ sẽ xem xét vào thứ Ba tính hợp pháp của chính sách 'metering' từ thời Trump, quy định từng ngăn người tị nạn xin tị nạn tại cửa khẩu biên giới phía nam.
Bối cảnh và diễn biến chính sách
- Chính sách bắt đầu dưới thời Tổng thống Barack Obama, được củng cố bởi Donald Trump năm 2018 và bãi bỏ bởi Joe Biden năm 2021.
- Dù Biden bãi bỏ, Bộ Tư pháp dưới thời cả Trump và Biden vẫn tiếp tục bảo vệ tính hợp pháp của chính sách tại tòa.
- Mục tiêu chính sách là quản lý số lượng người di cư, ngăn ngừa quá tải tại các cửa khẩu.
Tranh luận pháp lý trước Tòa án
- Vấn đề trọng tâm: Người di cư bị chặn lại ở phía Mexico có được coi là "đã đến Mỹ" theo luật liên bang, đòi hỏi chính phủ phải bắt đầu xử lý đơn xin tị nạn hay không?
- Quan điểm của chính phủ: Luật sư D. John Sauer (đại diện cho chính phủ) lập luận rằng "đến Mỹ" nghĩa là bước chân vào lãnh thổ, không phải chỉ đứng gần biên giới. Ông nhấn mạnh chính sách là công cụ thiết yếu để kiểm soát dòng người.
- Quan điểm của nhóm phản đối: Các tổ chức bảo vệ quyền di cư và 13 người kiện cho rằng luật liên bang dùng thì hiện tại, áp dụng cho cả những người đang cố gắng bước qua biên giới. Họ nói rằng nếu Quốc hội chỉ muốn áp dụng cho người đã "đến" rồi, họ đã nói rõ ràng.
- Phán quyết của các tòa phía dưới: Tòa Quận California và Tòa Phúc thẩm Khu vực 9 đều phán quyết chính sách vi phạm luật liên bang, cho rằng người bị chặn ở biên giới vẫn thuộc phạm vi "đến Mỹ".
Tác động nhân đạo và so sánh lịch sử
- Chính sách tạo ra "vùng đất không người" nguy hiểm, khiến hàng chục nghìn người phải sống trong trại tạm bợ ở Mexico, thiếu thức ăn, nơi trú ẩn và an toàn.
- Một số người cố vượt biên giống không hợp pháp và thiệt mạng ở sa mạc hoặc trên sông Rio Grande.
- Các nhóm như HIAS so sánh chính sách này với việc Mỹ từ chối tàu MS St. Louis năm 1939, nói rằng nó tạo ra "tiểu ngục" cho người tị nạn.
Ý nghĩa của vụ án
- Quyết định của Tòa án Tối cao có thể xác định liệu chính sách "metering" có thể được phục hồi trong tương lai như một công cụ kiểm soát biên giới hay không.
- Chính quyền Biden đã thay thế bằng chính sách đặt lịch qua ứng dụng điện thoại, nhưng việc Bộ Tư pháp vẫn bảo vệ chính sách cũ cho thấy nhu cầu giữ nó như phương án dự phòng.
- Chuyên gia Steve Vladeck (Đại học Georgetown) nhận xét rằng vụ án này có thể vượt quá phạm vi quyền hạn của Tòa án vì chính sách hiện không còn hiệu lực.