Các nhân viên y tế và bệnh nhân tại châu Phi đang đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe sinh sản nghiêm trọng do việc cắt giảm viện trợ của Hoa Kỳ, dẫn đến tình trạng thiếu thuốc tránh thai và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe liên quan.
Tác động trực tiếp từ việc cắt giảm viện trợ
Trước đây, nguồn tài trợ của Mỹ đã cung cấp miễn phí các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, bao gồm khám thai và thuốc tránh thai, thông qua các phòng khám di động tại nhiều khu vực đang phát triển của châu Phi. Tuy nhiên, các dịch vụ này đã đột ngột biến mất sau khi chính quyền Mỹ cắt giảm nguồn tài trợ cho Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và các chương trình kế hoạch hóa gia đình.
- Thiếu hụt thuốc: Các tổ chức phi lợi nhuận báo cáo rằng nhiều phòng khám đã hết thuốc tránh thai.
- Nguy cơ sức khỏe: Các nhân viên y tế mô tả việc thiếu thuốc dẫn đến các trường hợp mang thai ngoài ý muốn, gây ra các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng huyết (sepsis), băng huyết (hemorrhage) và sốc.
- Biện pháp nguy hiểm: Một số phụ nữ buộc phải tự chấm dứt thai kỳ bằng cách dùng liều cao thuốc giảm đau, mua thuốc phá thai không có đơn bác sĩ, hoặc sử dụng các chất độc hại như chất tẩy rửa.
Quy mô của cuộc khủng hoảng y tế
Các chuyên gia và tổ chức quốc tế đã ghi nhận những hệ lụy nghiêm trọng trên khắp châu lục:
- Tổ chức Liên đoàn Quốc tế về Người làm Phụ khoa (IPPF) ước tính việc cắt giảm tài trợ đã buộc gần 1.400 phòng khám y tế phải đóng cửa trên toàn thế giới, khiến 9 triệu người mất quyền tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản vào năm 2025.
- Các báo cáo tại Mozambique cho thấy tỷ lệ mang thai ở tuổi vị thành niên tăng 7% tại các khu vực dịch vụ bị thu hẹp do việc cắt giảm tài trợ của Mỹ cho UNFPA và Quỹ Toàn cầu.
- Tại Malawi, người dân đã mất quyền tiếp cận các dịch vụ khám chữa bệnh lưu động và thuốc tránh thai.
Lo ngại về chính sách và tương lai
Tình hình càng trở nên đáng lo ngại khi các đề xuất ngân sách của Mỹ cho năm tài chính 2027 được cho là sẽ tiếp tục cắt giảm sâu hơn các chương trình y tế toàn cầu, thậm chí loại bỏ hoàn toàn các chương trình sức khỏe sinh sản.
- Các nhà hoạt động quyền sinh sản chỉ trích các đề xuất này là thể hiện một hệ tư tưởng chính trị hơn là bằng chứng y tế công cộng.
- Trước đây, tài trợ của Mỹ đóng vai trò lớn trong việc cung cấp các biện pháp tránh thai hiện đại cho hàng chục triệu phụ nữ trên toàn cầu.
- Các chuyên gia cảnh báo rằng việc cắt giảm tài trợ không chỉ ảnh hưởng đến việc tránh thai mà còn làm suy giảm chất lượng chăm sóc thai sản và các dịch vụ y tế khác được tích hợp.
Hậu quả lâu dài và lời kêu gọi hành động
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc tiếp cận các biện pháp tránh thai hiện đại là yếu tố sống còn để giảm tỷ lệ tử vong mẹ và cải thiện sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, việc giãn cách hợp lý giữa các lần mang thai còn giúp giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh do khả năng cho con bú kéo dài hơn.
Các nhân viên y tế tại các quốc gia như Kenya, Tanzania, và Zambia mô tả tình trạng quá tải và chất lượng chăm sóc bị suy giảm nghiêm trọng do thiếu nhân lực và vật tư y tế. Tình trạng này buộc nhiều phụ nữ phải đối mặt với nguy cơ sức khỏe cao khi tìm kiếm các giải pháp tránh thai thay thế.
