Sự thất bại của chính phủ Viktor Orbán tại Hungary đánh dấu một bước ngoặt địa chính trị lớn, khiến Budapest không còn là đồng minh bất ngờ của cả Mỹ và Nga. Người chiến thắng, Péter Magyar, đang định hướng Hungary trở lại quỹ đạo hợp tác với Liên minh châu Âu (EU), gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến các lợi ích của Washington và Moscow.
Bối cảnh chính trị: Sự sụp đổ của 'ngôi sao' địa chính trị
Trong những thập kỷ gần đây, việc Hoa Kỳ và Nga cùng ủng hộ một ứng viên trong cuộc bầu cử nước ngoài là điều hiếm thấy. Viktor Orbán, thủ tướng Hungary, từng là một ngoại lệ đáng chú ý. Đối với Washington, Orbán là một lực lượng cánh hữu quan trọng thúc đẩy một châu Âu mang tính dân tộc chủ nghĩa. Với Điện Kremlin, ông là người thường xuyên cản trở các nỗ lực của EU nhằm hỗ trợ Ukraine và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch Nga.
Tuy nhiên, tại Budapest, chính phủ Fidesz của Orbán đã chịu thất bại nặng nề trước sự ủng hộ của cử tri dành cho đảng đối lập Tisza do Péter Magyar lãnh đạo. Chiến thắng của Magyar được thúc đẩy bởi các vấn đề tham nhũng và sự lạm dụng quyền lực trong 16 năm qua của Orbán. Magyar đã kêu gọi một sự thay đổi lớn, hướng tới quan hệ ấm hơn với EU và cắt đứt sự phụ thuộc vào ảnh hưởng của Nga.
Tác động địa chính trị: Đòn giáng vào ảnh hưởng của Mỹ và Nga
Sự kiện này được các nước châu Âu đón nhận như một sự 'giải tỏa' lớn. Đối với các cường quốc, đây được xem là một đòn giáng mạnh vào ảnh hưởng địa chính trị của cả Mỹ và Nga.
- Đối với Mỹ: Magyar tuyên bố chính phủ mới sẽ không tài trợ cho các tổ chức cánh hữu như Mathias Corvinus Collegium (MCC) hay Conservative Political Action Conference (CPAC), vốn được Orbán tận dụng để củng cố liên kết với phong trào MAGA của Mỹ. Điều này làm suy yếu cơ sở hạ tầng ý thức hệ mà Orbán đã xây dựng để phục vụ lợi ích của Mỹ.
- Đối với Nga: Mặc dù Magyar tái khẳng định Hungary sẽ không đóng góp vào khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine, ông cũng tuyên bố sẵn sàng dỡ bỏ quyền phủ quyết của Hungary đối với các quyết định của EU. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt so với lập trường trước đây của Orbán.
Định hướng mới của Hungary: Giữa ba thế lực
Trong thời gian tới, Péter Magyar sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức nội bộ, bao gồm việc vực dậy nền kinh tế trì trệ và giảm sự kiểm soát của Fidesz đối với truyền thông và tư pháp. Đồng thời, ông cũng phải cân bằng giữa các yêu cầu của ba bên quyền lực: Hoa Kỳ, Nga và Liên minh châu Âu.
Về quan hệ quốc tế, Magyar đã đưa ra những tín hiệu rõ ràng:
- Với EU: Ông bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ hơn với các giá trị của EU và cam kết hợp tác chặt chẽ hơn. Các nhà phân tích đánh giá rằng Hungary sẽ không còn là 'điểm nóng' gây chia rẽ bên trong EU như trước.
- Với Nga: Mặc dù vẫn thừa nhận sự phụ thuộc về năng lượng, Magyar đã công khai mô tả Moscow là một 'rủi ro an ninh' đối với châu Âu và bày tỏ mong muốn chấm dứt xung đột tại Ukraine. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng Hungary vẫn sẽ tìm kiếm các nguồn năng lượng giá rẻ nhất, bao gồm cả việc tiếp tục mua dầu Nga trong một thời gian.
Tóm lại, sự thay đổi này được đánh giá là một tín hiệu tích cực cho sự hội nhập của Hungary vào khuôn khổ EU, đồng thời làm giảm đáng kể khả năng thao túng chính sách của Budapest bởi các cường quốc bên ngoài.
