Sức mạnh hàng hải của Iran không nằm ở các chiến hạm truyền thống mà tập trung vào các hệ thống tác chiến phi đối xứng, giá rẻ như máy bay không người lái, ngư lôi và các tàu tấn công nhỏ, được mệnh danh là 'hạm đội muỗi'.
Chiến lược tác chiến phi đối xứng tại Eo biển Hormuz
Các nhà phân tích quân sự nhận định rằng khả năng đe dọa thương mại của Iran tại Eo biển Hormuz phụ thuộc vào nhiều lớp hệ thống tác chiến không chính quy, khó bị phát hiện hơn các tài sản hải quân truyền thống. Những phương tiện nhỏ này, được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) triển khai, tạo ra thách thức chiến lược lớn cho quân đội Hoa Kỳ.
- Bản chất tác chiến: Đây được mô tả là chiến tranh du kích trên biển, tận dụng lợi thế địa lý vì Eo biển Hormuz là điểm nghẽn giao thông thương mại không có tuyến đường thay thế.
- Tính chất của lực lượng: Các tàu nhỏ này có cấu hình thấp, giúp chúng khó bị radar phát hiện kịp thời, đòi hỏi Mỹ phải triển khai các tài sản phòng thủ diện tích lớn và tốn kém.
Các thành phần và chiến thuật phức tạp
Chiến lược của Iran được xây dựng để gây ra sự ma sát và hao mòn, thay vì tìm kiếm một cuộc đụng độ hải quân quyết định. Các yếu tố phức tạp bao gồm:
- Tàu dân sự cải hoán: IRGC sử dụng các tàu dân sự như thuyền đánh cá để thực hiện các hoạt động bí mật như đặt mìn, làm tăng độ phức tạp cho mọi hoạt động giám sát quốc tế.
- Thiết kế bền vững: Các phương tiện này được thiết kế để có chi phí thấp, né tránh các lệnh trừng phạt và dễ dàng thay thế trong chiến tranh.
- Phạm vi tấn công: Ngoài eo biển, Iran còn bố trí các bệ phóng tên lửa chống hạm di động dọc theo bờ biển phía nam, cho phép tấn công xa hơn cả eo biển.
Mục tiêu chiến lược của Iran
Theo các chuyên gia, mục tiêu của Iran không nhất thiết là gây ra thiệt hại lớn về số lượng, mà là tạo ra đủ sự gián đoạn để:
- Thuyết phục các công ty bảo hiểm và chủ tàu rằng việc vận chuyển hàng hóa qua khu vực này quá rủi ro.
- Buộc các cường quốc quân sự phải duy trì các hoạt động phòng thủ diện tích rộng lớn với chi phí tài nguyên cao.
Tác động và Phản ứng Quốc tế
Các báo cáo cho thấy, mặc dù các mối đe dọa như ngư lôi và tàu tấn công nhanh gây lo ngại, các hoạt động này tạo ra một mạng lưới phức tạp buộc các lực lượng quốc tế phải đối phó với nhiều mặt trận cùng lúc. Về mặt thương mại, Iran đã có động thái thiết lập cơ quan quản lý giao thông và yêu cầu thu phí đi qua eo biển, điều mà Bộ Tài chính Mỹ đã đưa ra cảnh báo về các biện pháp trừng phạt.
