Giá xăng Mỹ khó giảm ngay dù đàm phán mở eo biển Hormuz với Iran

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đang đàm phán với Iran về việc mở lại eo biển Hormuz, khiến giá dầu giảm mạnh. Tuy nhiên, giá xăng bán lẻ tại Mỹ (gần 4 USD/gallon) không giảm ngay do hạ tầng sản xuất dầu khí bị tổn hại, đặc biệt là các cơ sở lọc hóa ở Qatar.

Tuyên bố của Trump và tác động tức thời

• Trump cho biết Mỹ đàm phán với Iran để mở eo biển Hormuz, hy vọng kiểm soát chung với Iran.
• Thông tin này khiến giá dầu giảm khoảng 7% trong ngày 13/5.

Thách thức trong việc mở eo biển Hormuz

• Iran hiện kiểm soát eo biển Hormuz, và việc đóng eo biển đã gây thiệt hại kinh tế toàn cầu.
• Có sự thiếu rõ ràng về chủ thể đàm phán từ phía Iran: Trump không nêu rõ ai đàm phán, và Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận.
• Các chuyên gia nghi ngờ về thẩm quyền của người đàm phán Iran, đặc biệt sau khi nhiều quan chức Iran thiệt mạng trong các cuộc không kích.

Thiệt hại cơ sở hạ tầng dầu khí

• Các cơ sở lọc hóa ở Qatar, đặc biệt cảng Ras Laffan (lớn nhất thế giới về LNG), bị phá hủy nặng, cần vài năm khôi phục.
• Nhiều cơ sở sản xuất khác tạm ngừng hoạt động do eo biển đóng, cần vài tuần đến vài tháng để khởi động lại.
• Như Joe Brusuelas (RSM US) nhận định: "Bật và tắt van dầu không giống như bật tắt đèn."

Hiện tượng "tên lửa và lông vũ" trong giá xăng

• Giá xăng thường tăng nhanh khi giá dầu tăng (như tên lửa), nhưng giảm chậm khi giá dầu giảm (như lông vũ).
• Lý do: các trạm xăng với lợi nhuận mỏng ngại giảm giá đầu tiên, cần thời gian để giá dầu thô giảm truyền qua hệ thống (bảo hiểm, vận chuyển, sản xuất).

Tác động đến người tiêu dùng Mỹ

• Giá xăng trung bình Mỹ gần 4 USD/gallon, diesel trên 5 USD/gallon.
• Mỗi USD tăng giá xăng tương đương 122 tỷ USD chi tiêu thêm hàng năm, khoảng 1.000 USD mỗi hộ gia đình.
• Giá xăng là chỉ số nhạy cảm với người tiêu dùng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu hàng ngày.