Mặc dù cuộc xung đột tại Iran gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lịch sử, giá dầu vẫn chưa tăng đột biến. Các nhà phân tích chỉ ra nhiều yếu tố thị trường phức tạp đang kiềm chế đà tăng giá này.
Bối cảnh gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu
Các nguồn tin từ Saudi Aramco và Shell đều xác nhận rằng cuộc khủng hoảng này đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử. Theo Morgan Stanley, thị trường dự kiến sẽ mất thêm khoảng một tỷ thùng dầu trong năm 2026 do thời gian cần thiết để khởi động lại các mỏ dầu và sửa chữa các cơ sở lọc dầu.
Tuy nhiên, các chỉ số giá dầu thô quốc tế như Brent vẫn giao dịch ở mức tương đối ổn định, không phản ánh mức tăng đột biến mà nhiều người kỳ vọng.
5 Lý do giá dầu chưa tăng mạnh
Morgan Stanley và JPMorgan đã chỉ ra năm nguyên nhân chính giải thích cho sự chững lại của giá dầu, bao gồm:
- Sự sụt giảm nhập khẩu của Trung Quốc: Đây được xem là lý do lớn nhất. Lượng nhập khẩu dầu đường biển của Trung Quốc đã giảm đáng kể, từ khoảng 14 triệu thùng/ngày xuống còn 8.5 triệu thùng/ngày. Sự sụt giảm này lớn hơn cả mức giảm xuất khẩu ròng từ Vịnh Ba Tư.
- Nguồn dự trữ dư thừa trên thị trường: Thị trường bước vào giai đoạn này với nguồn dự trữ đáng kể (khoảng 2 triệu thùng/ngày) cùng với các kho dự trữ chiến lược, giúp giảm bớt tính bùng nổ của cú sốc giá so với các năm trước.
- Kỳ vọng tái mở Eo biển Hormuz: Thị trường giao dịch tương lai (futures) đã tính toán và đặt cược vào khả năng các bên liên quan sẽ đạt được thỏa thuận tái mở Eo biển Hormuz trong tương lai gần.
- Sự gia tăng xuất khẩu từ các nước ngoài Trung Đông: Các nhà sản xuất ngoài khu vực Trung Đông, đặc biệt là Hoa Kỳ, đã bù đắp đáng kể lượng xuất khẩu ròng, giúp giảm áp lực lên giá.
- Tập trung vào giá sản phẩm tinh chế thay vì dầu thô: JPMorgan lưu ý rằng sự gián đoạn đang được thể hiện rõ hơn ở giá các sản phẩm tinh chế (refined products) hơn là giá dầu thô (crude oil). Điều này làm phân tán tín hiệu giá dọc theo chuỗi giá trị.
Dự báo giá dầu trong thời gian tới
Các chuyên gia nhận định rằng, do các yếu tố trên, giá dầu Brent có thể duy trì mức ổn định quanh ngưỡng 100 USD/thùng trong thời gian tới. Sự điều chỉnh giá có thể diễn ra thông qua việc suy giảm nhu cầu sản phẩm hơn là một cú sốc cung lớn khác.