Trong bối cảnh thị trường AI bùng nổ, các startup chip châu Âu đang tích cực tìm kiếm nguồn vốn lớn để phát triển các giải pháp thay thế cho Bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia, đặc biệt tập trung vào hiệu suất suy luận AI (AI inference).
Xu hướng chuyển dịch từ huấn luyện sang suy luận AI
Nvidia đã trở thành công ty có giá trị lớn nhất thế giới nhờ các GPU ban đầu được thiết kế cho trò chơi điện tử, nhưng sau đó được tái sử dụng cho việc huấn luyện mô hình AI. Tuy nhiên, trọng tâm hiện tại của ngành công nghiệp đang chuyển dịch sang giai đoạn suy luận (inference) – tức là việc sử dụng các mô hình AI đã được huấn luyện.
Các chuyên gia nhận định rằng kiến trúc GPU hiện tại chưa được tối ưu hóa cho suy luận ở quy mô lớn. Điều này đã tạo cơ hội cho các công ty khởi nghiệp châu Âu đưa ra các giải pháp chip mới, tuyên bố hiệu suất năng lượng vượt trội hơn hẳn so với các kiến trúc GPU truyền thống.
Các giải pháp chip thay thế từ châu Âu
Các startup châu Âu đang thu hút sự chú ý của nhà đầu tư bằng các công nghệ tiên tiến, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp chip lớn của Mỹ:
- Euclyd (Hà Lan): Công ty này, được hậu thuẫn bởi cựu giám đốc ASML, đang phát triển chip AI tuyên bố đạt hiệu suất năng lượng cao hơn 100 lần so với chip Vera Rubin mới nhất của Nvidia. Thay vì để dữ liệu di chuyển qua bộ nhớ (như GPU), chip của Euclyd sẽ xử lý dữ liệu tại nhiều vị trí khác nhau, giúp tăng hiệu suất cho suy luận AI.
- Olix (Vương quốc Anh): Công ty này tập trung vào bộ xử lý quang tử (photonics-based processors). Công nghệ quang tử sử dụng ánh sáng để truyền dữ liệu và thậm chí thực hiện tính toán, được kỳ vọng là mô hình tính toán tiếp theo do các kiến trúc điện tử đang chạm đến giới hạn vật lý.
- Các startup khác: Các công ty như Optalysys (Vương quốc Anh) và Fractile (Vương quốc Anh) cũng đang lên kế hoạch huy động vốn lớn để phát triển các giải pháp chip AI thay thế.
Bối cảnh địa chính trị và thách thức phát triển
Sự dịch chuyển này không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố địa chính trị:
- Kiểm soát xuất khẩu của Mỹ: Các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đã thúc đẩy nhu cầu về khả năng tính toán chủ quyền (sovereign compute) của châu Âu.
- Nguồn vốn đầu tư: Các startup châu Âu đang tích cực gọi vốn, với Euclyd đang tìm kiếm vòng vốn tối thiểu 100 triệu Euro. Các nhà đầu tư đã rót hơn 200 triệu USD vào các công ty như Axelera và Olix trong năm 2026.
- Thách thức nội địa: Tuy nhiên, các startup châu Âu vẫn đối mặt với nhiều rào cản lớn:
- Chu kỳ phát triển chip rất dài và phức tạp.
- Hệ sinh thái sản xuất chip nội địa của châu Âu cần thời gian để trưởng thành.
- Thiếu các cơ quan nghiên cứu tài trợ quy mô lớn tương đương với DARPA của Mỹ.
Phản ứng của các ông lớn công nghệ
Trong khi các startup châu Âu nỗ lực tạo ra sự đột phá, các tập đoàn công nghệ lớn vẫn đang tăng cường đầu tư:
- Nvidia: Vẫn duy trì vị thế dẫn đầu với khoản chi hơn 18 tỷ USD cho R&D trong năm tài chính gần nhất. Công ty cũng đã mua lại tài sản từ startup Groq và đầu tư 4 tỷ USD vào các công ty phát triển công nghệ quang tử.
- ASML: Là một trong những công ty thiết bị sản xuất chip hàng đầu, sự hỗ trợ từ các cựu lãnh đạo của ASML cho thấy mối liên kết chặt chẽ giữa các startup châu Âu và các nhà cung cấp công nghệ cốt lõi.
