Các meme deepfake và nội dung tổng hợp (synthetic content) liên quan đến Donald Trump đang bùng nổ, không chỉ là trò đùa vô hại mà còn là công cụ truyền thông chính trị chiến lược, có khả năng định hình diễn ngôn văn hóa và củng cố sự ủng hộ cơ sở.
Sự trỗi dậy của nội dung tổng hợp (Synthetic Content)
Bài viết phân tích hiện tượng lan truyền các hình ảnh và video deepfake mô phỏng Donald Trump trong nhiều bối cảnh khác nhau—từ nhân vật lịch sử, siêu anh hùng cho đến các tình huống châm biếm. Những nội dung này được các chuyên gia nhận định là phương tiện giao tiếp trực quan mạnh mẽ, vượt ra ngoài ranh giới của sự hài hước đơn thuần.
Các ví dụ về sự đa dạng của nội dung bao gồm:
- Tôn vinh (Fanfakes): Mô tả ông Trump trong các vai trò vĩ đại (như Cha lập quốc, hoặc hình tượng gần giống Chúa Jesus), nhằm khuếch đại sự nhiệt tình và ủng hộ trong nhóm cơ sở của ông.
- Châm biếm (Foefakes): Sử dụng để chế giễu hoặc miêu tả đối thủ trong tình thế tiêu cực, ví dụ như việc mô phỏng ông Trump trong các tình huống hài hước hoặc gây tranh cãi.
- Các nội dung khác: Bao gồm cả việc mô phỏng ông trong các bối cảnh văn hóa đại chúng (như vận động viên khúc côn cầu, nhân vật lịch sử).
Phân loại các loại Deepfake theo chuyên gia
Theo các nhà nghiên cứu về AI, thuật ngữ deepfake không chỉ giới hạn ở nội dung lừa đảo mà còn bao gồm cả những hình ảnh giả rõ ràng. Các loại nội dung này được phân loại thành các nhóm chính:
- Darkfakes (Giả mạo lừa đảo): Là những hình ảnh tổng hợp có tính lừa dối cao, nhằm mục đích làm xấu hình ảnh của đối thủ chính trị.
- Glowfakes (Tăng cường tích cực): Giúp cá nhân trông tốt hơn so với thực tế, mang tính tích cực.
- Foefakes (Giả mạo châm biếm): Là nội dung rõ ràng là giả, nhưng được sử dụng để chế giễu hoặc giễu nhại đối thủ.
- Fanfakes (Tôn vinh): Đặt một người lên bệ thờ, mô tả họ như một nhân vật thần thánh hoặc anh hùng, nhằm khuếch đại sự ủng hộ.
Tác động chiến lược trong chính trị hiện đại
Các chuyên gia truyền thông nhận định rằng, meme và nội dung tổng hợp đang trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược truyền thông chính trị hiện đại. Các nhà phân tích chỉ ra rằng:
- Công cụ định hình diễn ngôn: Meme cho phép người dùng gieo ý tưởng vào diễn ngôn văn hóa mà không cần phải phát ngôn trực tiếp quan điểm cụ thể nào.
- Tương tác với cơ sở ủng hộ: Đối với nhóm ủng hộ của ông Trump, ông được xem là một nhân vật vừa gần gũi (everyman) vừa là một anh hùng được tôn vinh (exalted hero).
- Tính lan truyền quốc tế: Sự lan truyền của các meme này mang tính quốc tế, thậm chí được các cơ quan đại sứ quán nước ngoài sử dụng để tạo nội dung lan truyền.
Tóm lại, dù bề ngoài có vẻ vô thưởng vô phạt, các hình ảnh deepfake này được xem là công cụ chiến lược quan trọng, có khả năng tác động sâu sắc đến nhận thức và hành vi chính trị của công chúng.
