Các cuộc trò chuyện với chatbot AI như ChatGPT đang ngày càng được các nhà điều tra sử dụng làm bằng chứng trong các vụ án hình sự, đặt ra nhiều vấn đề lớn về quyền riêng tư và khung pháp lý.
Bằng chứng AI trong các vụ án hình sự
Việc sử dụng nhật ký trò chuyện (chat logs) từ các chatbot AI đã xuất hiện trong nhiều vụ án hình sự gần đây. Các hồ sơ này được các cơ quan điều tra xem là nguồn thông tin quan trọng để làm sáng tỏ tâm lý và động cơ của nghi phạm.
- Vụ án Đại học Nam Florida: Một nghi phạm bị buộc tội có các đoạn hội thoại với ChatGPT liên quan đến việc xử lý thi thể người, được đưa vào tài liệu tòa án.
- Các vụ án khác: Các cuộc trò chuyện AI cũng được sử dụng trong vụ án phóng hỏa tại Los Angeles và một phiên tòa án mạng ở Virginia.
Các chuyên gia nhận định rằng, những tương tác này cung cấp cái nhìn sâu sắc về tâm lý và động cơ của nghi phạm, vì các đối tượng thường tin rằng các cuộc trò chuyện với AI sẽ được giữ bí mật.
Vấn đề bảo mật và đặc quyền pháp lý
Mặc dù các chatbot AI đang trở thành nguồn tư vấn phổ biến cho nhiều vấn đề cá nhân (từ y tế, tâm lý đến pháp lý), các cuộc trò chuyện này lại thiếu các lớp bảo vệ pháp lý tương tự như tư vấn từ luật sư, bác sĩ hay nhà trị liệu.
- Thiếu đặc quyền: Các tương tác với AI không được hưởng bất kỳ đặc quyền pháp lý nào (legal privilege) như các buổi tư vấn chuyên nghiệp.
- Quan điểm của chuyên gia: Các luật sư và chuyên gia pháp lý nhận định rằng, về mặt pháp lý hiện tại, bất cứ nội dung nào được nhập vào ChatGPT đều có thể bị coi là dữ liệu có thể bị khám phá (discoverable).
- Lo ngại về giám sát: CEO OpenAI, Sam Altman, đã nhấn mạnh rằng việc thiếu cơ chế bảo mật này là một vấn đề lớn, vì người dùng có xu hướng chia sẻ những thông tin cực kỳ riêng tư với AI.
So sánh với bằng chứng điện tử truyền thống
Việc sử dụng nhật ký trò chuyện AI được so sánh với việc sử dụng các bằng chứng điện tử khác, như tìm kiếm trên Google. Trong các vụ án trước, các tìm kiếm Google của nghi phạm đã được sử dụng để chứng minh hành vi và trạng thái tinh thần của họ.
- Ví dụ về tìm kiếm Google: Các tìm kiếm liên quan đến việc xử lý thi thể hoặc các hành vi phạm tội khác đã được đưa ra làm bằng chứng tại tòa án.
- Trường hợp Rinderknecht: Một nghi phạm bị buộc tội phóng hỏa đã sử dụng ChatGPT để yêu cầu hình ảnh và hỏi về trách nhiệm pháp lý, và những đoạn hội thoại này cũng được đưa vào hồ sơ điều tra.
Những thách thức pháp lý và tương lai
Sự phát triển nhanh chóng của AI đang vượt xa khả năng thích ứng của hệ thống pháp luật. Các chuyên gia pháp lý đều đồng thuận rằng luật pháp đang phải vật lộn để theo kịp thực tế này.
- Kêu gọi bảo vệ: Một số nhà tư tưởng pháp lý đã đề xuất cần có các luật lệ tạo ra đặc quyền pháp lý cho các tương tác với mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs), tương tự như các ngành nghề chuyên môn khác.
- Lời khuyên cho người dùng: Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần hết sức thận trọng về những thông tin cá nhân mà họ chia sẻ với các chatbot AI, do những rủi ro về quyền riêng tư và khả năng bị sử dụng trong các vụ kiện tụng.
