Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và các lệnh trừng phạt dầu Iran đang làm gia tăng sự cạnh tranh gay gắt giữa Ấn Độ và Trung Quốc trong việc giành nguồn cung dầu thô toàn cầu, đặc biệt là từ Nga.
Bối cảnh thị trường dầu mỏ toàn cầu
Hai cường quốc nhập khẩu dầu lớn là Ấn Độ và Trung Quốc đang đối mặt với sự gián đoạn nguồn cung do các sự kiện khu vực. Các yếu tố chính tác động đến thị trường bao gồm:
- Xung đột tại Trung Đông: Các cuộc tấn công của Iran vào cơ sở hạ tầng năng lượng đã gây gián đoạn nguồn cung từ các quốc gia Vịnh.
- Eo biển Hormuz: Sự bất ổn tại eo biển này buộc hai nước phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế.
- Lệnh trừng phạt: Các lệnh trừng phạt đối với dầu Iran vẫn đang có hiệu lực, mặc dù Mỹ đã nới lỏng một số quy định về mua bán dầu Nga.
Sự cạnh tranh nguồn cung dầu Nga
Theo các chuyên gia, cuộc cạnh tranh giành dầu thô Nga giữa Ấn Độ và Trung Quốc được đánh giá là rất gay gắt và dự kiến sẽ tiếp diễn. Các quốc gia châu Á đang tìm kiếm các nguồn dầu thô giá rẻ và sẵn có, và dầu Nga nằm trong nhóm nguồn cung này.
Các số liệu nhập khẩu qua eo biển Hormuz cho thấy sự sụt giảm đáng kể ở cả hai nước:
- Trung Quốc: Lượng nhập khẩu qua tuyến đường này đã giảm xuống khoảng 222.000 thùng/ngày trong tháng 4, giảm mạnh so với mức 4,45 triệu thùng/ngày trước chiến sự Iran.
- Ấn Độ: Lượng cung qua tuyến đường này cũng giảm mạnh, xuống còn 247.000 thùng/ngày trong tháng này, so với 2,8 triệu thùng vào tháng 2.
Vị thế dự trữ và rủi ro của hai nước
Các chuyên gia phân tích sự khác biệt về khả năng chống chịu trước cú sốc nguồn cung giữa hai nền kinh tế:
- Ấn Độ: Được nhận định là dễ bị tổn thương hơn trước cú sốc nguồn cung. Các chuyên gia chỉ ra rằng dự trữ dầu mồi của Ấn Độ chỉ đủ dùng khoảng 30 ngày. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ nội địa vẫn duy trì ổn định do chính phủ chưa điều chỉnh giá xăng dầu.
- Trung Quốc: Mặc dù phụ thuộc vào eo biển Hormuz cho 45-50% lượng nhập khẩu dầu thô, Trung Quốc được đánh giá có vị thế tốt hơn với nguồn dự trữ đủ dùng từ ba đến bốn tháng. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn cần duy trì nguồn nhập khẩu để hỗ trợ các ngành công nghiệp xuất khẩu và hóa dầu quy mô lớn.
