Ấn Độ cân bằng ngoại giao: Giữa căng thẳng Iran, áp lực Trung Quốc và Mỹ

Ấn Độ đang phải đối mặt với một bài toán ngoại giao phức tạp khi căng thẳng leo thang liên quan đến Iran, cùng với sự bảo hộ kinh tế của Mỹ và sự thúc đẩy hợp tác từ Trung Quốc. Điều này buộc New Delhi phải duy trì một lập trường trung lập, thực dụng để bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia.

Bối cảnh địa chính trị phức tạp

Ấn Độ đang đứng trước thách thức ngoại giao lớn khi các căng thẳng leo thang liên quan đến Iran đe dọa nguồn cung dầu mỏ và năng lượng của nước này. Tình hình này diễn ra song song với việc Trung Quốc tích cực thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong khối BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi).

• Áp lực từ Trung Quốc: Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ hơn trong khối, nhấn mạnh việc cần hỗ trợ lẫn nhau trong vai trò chủ tịch BRICS trong hai năm tới để làm cho hợp tác trở nên thực chất hơn và mang lại hy vọng mới cho Nam Bán cầu.
• Áp lực từ phương Tây: Sự bảo hộ của Mỹ (trong bối cảnh bầu cử Trump 2.0) đã kích hoạt sự tái thiết lập quan hệ giữa Ấn Độ và Trung Quốc, mặc dù sự điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh cả hai nước đều muốn tránh đối đầu với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Chiến lược cân bằng của Ấn Độ

Trước những áp lực đa chiều này, Ấn Độ đã duy trì một lập trường ngoại giao thận trọng và thực dụng. Các chuyên gia nhận định rằng, chiến lược này gắn liền với tính dễ bị tổn thương kinh tế cao của quốc gia này.

• Lập trường trung lập: Ấn Độ là thành viên sáng lập BRICS duy nhất chưa lên án cuộc tấn công vào Iran, thay vào đó kêu gọi đối thoại và giảm leo thang căng thẳng.
• Tính thực dụng: Thay vì chọn một phe rõ ràng, Ấn Độ ưu tiên duy trì chính sách đa liên kết (multi-alignment) để tránh các rủi ro gián đoạn nguồn cung và áp lực tài chính.

Rủi ro kinh tế đằng sau chính sách ngoại giao

Sự thận trọng của Ấn Độ được lý giải bằng vị thế kinh tế dễ bị tổn thương của nước này. So với Trung Quốc với nguồn dự trữ khoáng sản và dầu mỏ kéo dài hàng tháng, Ấn Độ chỉ có nguồn dự trữ dầu thô và khí đốt hạn chế hơn nhiều, chỉ đủ dùng trong vài tuần.

Việc duy trì lập trường trung lập giúp Ấn Độ giảm thiểu rủi ro:

• Tránh biến động nguồn cung: Giảm thiểu nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng quan trọng.
• Giảm áp lực tài chính: Tránh các cú sốc về tiền tệ và áp lực tài khóa từ các khoản trợ cấp năng lượng.

Thực tế kinh tế càng cho thấy sự dễ tổn thương này, khi chính phủ Ấn Độ đã phải tăng giá khí hóa lỏng (LPG), phân phối khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), đồng Rupee dao động ở mức thấp kỷ lục và các chỉ số thị trường ghi nhận tuần giao dịch tồi tệ nhất trong hơn một năm qua.