Vụ va chạm giữa máy bay Air Canada Express và xe cứu hỏa tại sân bay LaGuardia (New York) khiến hai phi công thiệt mạng, làm dấy lên lo ngại sâu sắc về khối lượng công việc quá tải của các kiểm soát viên không lưu.
Vụ việc và điều kiện làm việc
- Vào tối Chủ nhật, máy bay Air Canada Express Flight 8646 đang hạ cánh thì va chạm với một xe cứu hỏa, khiến 2 phi công tử vong và hàng chục người bị thương.
- Trong ca đêm, hai kiểm soát viên đang làm việc tại tháp điều khiển. Một người phụ trách đường băng và không phận lân cận (local controller), người kia là giám sát viên (controller in charge) và cũng được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin khởi hành.
- Theo cựu kiểm soát viên Harvey Scolnick, việc kết hợp nhiều vị trí (như ground control, local control) thành một vị trí duy nhất là thông lệ khi lưu lượng bay giảm vào ban đêm, nhưng chỉ thực hiện khi giao thông cho phép.
Nguyên nhân nghi ngờ và điều tra
- Chủ tịch Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia (NTSB) Jennifer Homendy cho biết việc kết hợp vị trí do thiếu nhân sự là một "vấn đề hệ thống" đã được đội ngũ kiểm soát viên lo ngại nhiều năm.
- Chuyên gia hàng không Peter Goelz nhận định việc kết hợp vị trí có thể là yếu tố góp phần vào vụ việc, đặc biệt khi lưu lượng bay tăng đột biến do thời tiết xấu và tình trạng thiếu nhân sự an ninh hàng không (TSA).
- NTSB đang xác định ai là người trực tiếp điều khiển phương tiện trên mặt đất tại thời điểm va chạm. Việc không rõ ràng này có thể liên quan đến việc ghi chép nhật ký vị trí.
Vấn đề nhân sự và công nghệ lỗi thời
- Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA) đang nỗ lực tuyển dụng và giữ chân kiểm soát viên, với mục tiêu tuyển thêm 8.900 người vào năm 2028. Tuy nhiên, quá trình này gặp trở ngại do ngừng hoạt động chính phủ và tỷ lệ bỏ học tại học viện.
- Hệ thống công nghệ phục vụ kiểm soát không lưu vẫn còn lỗi thời, sử dụng đĩa mềm và tờ giấy. FAA đã lên kế hoạch nâng cấp toàn bộ với ngân sách 31,5 tỷ USD.
- Một báo cáo độc lập năm 2024 cảnh báo việc kết hợp vị trí làm tăng sự mệt mỏi và giảm độ tỉnh táo, đặc biệt trong ca đêm, làm giảm "lề an toàn" khi có sự cố.
Phản ứng sau vụ việc
- Một kiểm soát viên đã tự trách bản thân trong cuộc giao tiếp với phi công sau vụ va chạm. Hiệp hội Kiểm soát viên Không lưu Quốc gia (NATCA) cam kết hỗ trợ tâm lý cho các nhân viên liên quan.
- NTSB cũng điều tra lý do tại sao các kiểm soát viên tiếp tục điều phối máy bay trong một thời gian sau vụ việc, và liệu có ai đó có thể thay thế họ kịp thời hay không.