Tháng 5/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump dẫn đầu một loạt thỏa thuận hợp tác AI với các quốc gia Vịnh, đưa khu vực vào cuộc đua công nghệ toàn cầu. Chín tháng sau, xung đột Iran bùng phát với các cuộc tấn công drone và tên lửa vào trung tâm dữ liệu tại UAE và Bahrain, làm gián đoạn hạ tầng điện toán và đặt dấu hỏi về tương lai của kế hoạch này.
Trump và các thỏa thuận công nghệ lịch sử
- Tháng 5/2025, Tổng thống Trump thực hiện chuyến công du Trung Đông với sự đi kèm của các CEO công nghệ lớn như Sam Altman (OpenAI) và Andy Jassy (Amazon).
- Tại Riyadh, ông tuyên bố về tầm nhìn xây dựng một Trung Đông "dựa trên thương mại thay vì hỗn loạn".
- Các thỏa thuận được ký kết bao gồm việc xây dựng "nhà máy AI" tại Ả Rập Xê Út với Amazon, Nvidia và đối tác địa phương, cùng trung tâm dữ liệu lớn nhất ngoài Mỹ tại Abu Dhabi.
Xung đột trực tiếp tấn công hạ tầng số
- Từ tháng 2/2026, xung đột Iran dẫn đến các cuộc tấn công vật lý vào cơ sở hạ tầng dữ liệu, gây gián đoạn dịch vụ đám mây và ứng dụng.
- Amazon xác nhận dịch vụ trung tâm dữ liệu Bahrain bị ảnh hưởng, sau các vụ tấn công tương tự vào UAE.
- Iran đe dọa nhắm vào "cơ sở hạ tầng công nghệ" của các công ty Mỹ như Amazon, Microsoft, Google, Oracle, Nvidia và Palantir.
- Các chuyên gia cảnh báo rủi ro mở rộng: tấn công vào nhà máy lọc nước (cần nước làm mát cho trung tâm dữ liệu) hoặc cơ sở dầu mỏ.
Động lực đầu tư AI của các quốc gia Vịnh
- Các nước như UAE, Ả Rập Xê Út, Qatar coi AI là trụ cột kinh tế sau dầu mỏ, đa dạng hóa và chuyển đổi nền kinh tế.
- Nguồn năng lượng rẻ, đất đai rộng và ngân sách lớn tạo lợi thế cạnh tranh cho đầu tư AI.
- Gartner dự báo chi tiêu công nghệ Trung Đông đạt 155 tỷ USD năm 2025, trong đó 9,5 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu (tăng 70% so với năm trước).
Rủi ro và triển vọng dài hạn
- Nếu xung đột kéo dài, các kế hoạch đầu tư có thể bị trì hoãn hoặc phải xem xét lại toàn bộ, theo chuyên gia Paul Meeks (Freedom Capital Markets).
- Rủi ro kinh tế: lạm phát từ chiến tranh có thể khiến Fed giữ lãi suất cao, làm tăng chi phí tài trợ cho công nghệ.
- Tuy nhiên, nếu xung đột kết thúc sớm, ưu thế năng lượng và chính sách của Vịnh vẫn giữ khu vực hấp dẫn. Một số chuyên gia tin rằng khủng hoảng có thể thúc đẩy các nước này đẩy nhanh chuyển đổi số.
- Các công ty như Amazon và Microsoft chưa bình luận về tác động cụ thể đến kế hoạch đầu tư, nhưng Amazon khẳng định cam kết dài hạn với khu vực.