Ngành công nghiệp ô tô châu Âu đang trong khủng hoảng cấu trúc, với nhu cầu xe điện giảm, mất thị phần trước đối thủ Trung Quốc và chi phí vay cao. Một số hãng xe lớn đang tìm cách chuyển hướng sang sản xuất thiết bị quốc phòng, được các chuyên gia gọi là giao dịch 'anything but autos'.
Khủng hoảng cấu trúc
- Doanh số bán xe điện chậm lại, thị phần bị các hãng xe Trung Quốc như BYD chiếm đoạt.
- Chỉ số Stoxx 600 Automobiles giảm 30% trong 5 năm qua, Volkswagen mất hơn 60% giá trị.
- Tổng doanh số xe mới tại EU giảm, trong khi BYD báo cáo tăng 175% so với cùng kỳ.
Xu hướng 'Anything but autos'
- Renault: Hợp tác với Turgis Gaillard sản xuất drone không người lái, phát triển drone mặt đất cho cả mục đích dân sự và quân sự.
- Volkswagen: Đang đàm phán với công ty quốc phòng Israel Rafael để chuyển nhà máy Osnabrück (Đức) sản xuất linh kiện cho hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome.
- Các hãng xe có lịch sử sản xuất thiết bị quân sự trong thời chiến, kỹ năng sản xuất có thể chuyển đổi được.
Bùng nổ ngành quốc phòng châu Âu
- Nhu cầu tái vũ trang tăng mạnh sau cuộc xâm lược Ukraine của Nga năm 2022.
- Ủy ban Châu Âu đề ra kế hoạch đầu tư 800 tỷ euro cho quốc phòng.
- Lĩnh vực quố phòng có triển vọng tăng trưởng lớn nhờ ngân sách chính phủ và yêu cầu từ NATO.
Thách thức và lo ngại
- Khác biệt về quy mô sản xuất: Ngành quố phòng chủ yếu sản xuất số lượng nhỏ, khác với sản xuất hàng loạt ô tô.
- Tác động việc làm: Chuyển đổi có thể cứu 2.300 việc làm tại nhà máy Osnabrück của VW, nhưng công đoàn IG Metall cảnh báo đây không đủ để bù đắp tổn thất việc làm trong toàn ngành.
- Lo ngại đạo đức: Việc sản xuất vũ khí dính líu đến các vấn đề nhân quyền và rủi ro chính trị.