Nhà Trắng vừa công bố khung quy định trí tuệ nhân tạo (AI) quốc gia, dựa trên sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump, nhằm ngăn chặn các bang ban hành luật riêng về công nghệ này và thúc đẩy cách tiếp cận ít quy định, quản lý theo lĩnh vực cụ thể.
Bối cảnh và mục tiêu
Khung quy định được công bố vào thứ Sáu, phát triển từ sắc lệnh tháng 12/2024 của Tổng thống Trump, chặn các bang thực thi quy định AI riêng. Đây là nỗ lực của chính quyền để định hình chính sách AI cấp liên bang, thay vì để một mảnh vụn các quy định địa phương phát triển. Chính phủ Mỹ cho rằng điều này sẽ thúc đẩy đổi mới và duy trì lợi thế cạnh tranh toàn cầu, đặc biệt với Trung Quốc.
Các đề xuất chính trong khung quy định
Khung này gửi đến Quốc hội Mỹ một loạt đề xuất, bao gồm:
- Cấp giấy phép xây dựng trung tâm dữ liệu nhanh hơn để đáp ứng nhu cầu năng lượng của AI.
- Cung cấp công cụ quản lý cho phụ huynh kiểm soát môi trường kỹ thuật số của trẻ em.
- Tăng cường nỗ lực pháp lý chống lại các lừa đảo được hỗ trợ bởi AI.
- Cân bằng quyền sở hữu trí tuệ với nhu cầu huấn luyện mô hình AI bằng nội dung thực tế.
- Ngăn chính phủ Mỹ ép các nhà cung cấp công nghệ kiểm duyệt, cấm hoặc thay đổi nội dung dựa trên quan điểm chính trị.
- Khuyến nghị Quốc hội không tạo ra một cơ quan quy định AI thống nhất, thay vào đó quản lý thông qua các cơ quan chuyên ngành, và tiên quyết hóa (preempt) mọi luật bang liên quan đến phát triển mô hình AI.
Phản ứng trái chiều từ các bên liên quan
Khung quy định gây tranh cãi. Một số nhà đầu tư công nghệ và người ủng hộ tự do kinh doanh ca ngợi đây là bước đi quan trọng để tạo luật chơi rõ ràng, bảo vệ người dùng và thúc đẩy đổi mới. Tuy nhiên, các nhóm bảo vệ an ninh mạng và trách nhiệm giải trình phê phán gay gắt. Họ cho rằng khung thiếu cơ chế giải trình rõ ràng cho các tác hại do AI gây ra, so sánh nó với sự thiếu quản lý của ngành truyền thông xã hội trước đây.
Triển vọng thực thi
Nhà Trắng tuyên bố sẽ làm việc với Quốc hội trong vài tháng tới để biến khung thành luật. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định việc thông qua bất kỳ luật nào trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 sẽ rất khó khăn do lịch trình chính trị và sự chia rẽ tại Quốc hội.