Một nghiên cứu mới chỉ ra rằng người bản địa Bắc Mỹ có thể đã sử dụng xúc xắc để đánh bạc cách đây hơn 12.000 năm, từ cuối thời kỳ băng hà, trước khi xúc xắc hình khối xuất hiện ở Lưỡng Hà và Ấn Độ.
Phát hiện về 'binary lots' cổ đại
Các hiện vật được gọi là "binary lots" (xúc xắc nhị phân) có hình dạng phẳng, hai mặt, làm từ gỗ hoặc xương. Chúng được tìm thấy tại các địa điểm khảo cổ thuộc Giai đoạn Folsom ở Wyoming, Colorado và New Mexico, với niên đại khoảng 12.800 đến 12.200 năm trước. Những vật thể này hoạt động tương tự việc tung đồng xu ngày nay.
Phương pháp xác định mới
Nhà nghiên cứu Robert J. Madden (Đại học Colorado State) đã phát triển một bộ tiêu chí gồm bốn phần để nhận diện các vật thể chưa xác định. Tiêu chí này dựa trên phân tích hình dạng và dấu hiệu trên mỗi mặt, lấy cảm hứng từ nghiên cứu năm 1907 của nhà nhân chủng học Stewart Culin về 293 bộ xúc xắc lịch sử của người bản địa.
Tranh luận trong giới khảo cổ
Một số chuyên gia, như giáo sư Jelmer Eerkens (Đại học California, Davis), bày tỏ hoài nghi. Họ cho rằng không thể khẳng định chắc chắn chức năng của các vật thể chỉ dựa trên hình dạng mà thiếu bối cảnh khảo cổ (ví dụ: nơi tìm thấy, đồ vật đi kèm). Eerkens so sánh: "Chỉ vì một vật có hình dạng phùng và cầm vừa tay không có nghĩa nó là điện thoại di động".
Ý nghĩa và hướng nghiên cứu
Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận mới để tìm hiểu sự phát triển của trò chơi qua thời gian. Nhà khảo cổ Walter Crist (Đại học Leiden) nhận định đây là nghiên cứu quan trọng, cho thấy trò chơi xúc xắc có thể đã tồn tại lâu trước khi các quốc gia đầu tiên hình thành. Tuy nhiên, việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu sử dụng xúc xắc vẫn còn là thách thức do hạn chế của bằng chứng khảo cổ.
