Năm bộ trưởng tài chính EU kêu gọi áp thuế lợi nhuận bất ngờ toàn khối để chia sẻ gánh nặng từ giá năng lượng tăng cao, sau khi Iran phong tỏa eo biển Hormuz.
Bối cảnh đề xuất
- Bộ trưởng Tài chính Tây Ban Nha, Đức, Ý, Bồ Đào Nha và Áo đã ký thư gửi Ủy ban Châu Âu vào đầu tháng 4/2026.
- Thư đề cập đến "sự méo mó thị trường" do giá dầu tăng vọt sau xung đột Iran, gây áp lực lên kinh tế và người dân châu Âu.
- Các quan chức nhấn mạnh nhu cầu phân bổ gánh nặng một cách công bằng, tham chiếu kinh nghiệm từ khủng hoảng năng lượng năm 2022.
Tác động kinh tế và lạm phát
- Lạm phát khu vực eurozone tăng lên 2,5% vào tháng 3/2026, so với 1,9% trong tháng 2, một phần do giá nhiên liệu leo thang.
- Châu Âu phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, khiến khu vực dễ tổn thương trước cú sốc bên ngoài.
- Ủy viên Năng lượng EU cảnh báo giá nhiên liệu sẽ không trở về mức bình thường trong tương lai gần.
Đề xuất cụ thể
- Thư kêu gọi Ủy ban Châu Âu nhanh chóng xây dựng công cụ đóng góp EU-wide, tương tự "đóng góp đoàn kết" đã áp dụng năm 2022.
- Công cụ này nhằm đảm bảo các công ty năng lượng hưởng lợi từ biến động giá phải đóng góp để giảm bớt gánh nặng cho công chúng.
Ngữ cảnh địa chính trị
- Iran đã phong tỏa phần lớn lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz – khu vực vận chuyển khoảng 20% dầu khí toàn cầu – đe dọa gây căng thẳng cho thị trường nhiên liệu trong nhiều tháng.