Chiến tranh Mỹ-Iran bắt đầu gây áp lực kinh tế rõ rệt tại Mỹ từ đầu năm 2026, đặc biệt qua đợt tăng giá nhiên liệu diesel và jet fuel, khiến nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh chi phí.
Tác động trực tiếp đến doanh nghiệp
- Các doanh nghiệp lớn như United Airlines, JetBlue và Amazon đã tăng giá hoặc áp dụng phụ phí nhiên liệu để bù đắp chi phí.
- Doanh nghiệp nhỏ và dịch vụ không thiết yếu đối mặt với nghịch lý: tăng giá có thể khiến khách hàng bỏ đi, giữ giá thì lợi nhuận sụt giảm.
- Ví dụ điển hình: Nick Friedman (công ty vận chuyển College Hunks Hauling Junk) cho biết chi phí nhiên liệu đã tăng từ 3-5% doanh thu lên 6-10% sau khi chiến tranh bùng nổ.
"Thuế" trên người tiêu dùng và nguy cơ suy thoái
- Chuyên gia Daken Vanderburg (MassMutual Wealth) mô tả giá năng lượng cao như một "thuế" làm giảm sức mua, đặc biệt với hàng hóa dịch vụ không thiết yếu.
- Nếu xung đột kéo dài, người tiêu dùng sẽ cắt giảm chi tiêu, làm chậm tăng trưởng kinh tế.
Hạn chế của công cụ chính sách
- Chính phủ và Cục Dự trữ Liên bang (Fed) ít có không gian can thiệp do lo ngại về lạm phát.
- Fed Chair Jerome Powell cho rằng cú sốc giá dầu ngắn hạn thường không khiến ngân hàng trung ương thay đổi lãi suất, nhưng thị trường vẫn lo ngại khả năng tăng lãi suất.
Tác động lan tỏa trên toàn ngành
- Herman Nieuwoudt (IFS Energy & Resources) cảnh báo đây không chỉ là cú sốc đơn lẻ mà là hậu quả của "cuộc gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử hiện đại".
- Chi phí sẽ tăng dần trên hàng không, hàng hóa, nông sản và bán lẻ, ảnh hưởng đến hầu hết các ngành.
- Doanh nghiệp cần thích ứng nhanh với kế hoạch vận hành, nếu chỉ dựa vào phụ phí mà không cải thiện hiệu quả sẽ khó tồn tại lâu dài.