Chiến tranh Iran tiếp diễn khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thu hẹn nghiêm trọng, đẩy các nước châu Á vào tình trạng khẩn cấp và phải áp dụng các biện pháp cắt giảm mức độ chưa từng có.
Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia
Ngày 14/4, Philippines trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Á tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng, sau khi chiến tranh Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và khí đốt từ Trung Đông.
Các nước triển khai biện pháp tiết kiệm và dự trữ
- Hàn Quốc: Khuyến cáo người dân tắm nhanh hơn và sạc pin điện thoại ban ngày để tiết kiệm điện.
- Nhật Bản: Phát hành dự trữ dầu khẩn cấp lớn nhất lịch sử, đồng thời khẳng định không cần tích trữ giấy vệ sinh.
- Trung Quốc: Hạn chế xuất khẩu nhiên liệu để bảo vệ dự trữ nội địa.
- Philippines: Cung cấp trợ cấp cho các nhà vận tải công cộng.
- New Zealand: Chi trả 50 NZD/tuần cho các gia đình thu nhập trung bình thấp.
Dự báo giá dầu và nguy cơ suy thoái
Công ty nghiên cứu năng lượng Wood Mackenzie dự báo giá dầu Brent có thể lên tới 150 USD/thùng trong vài tháng tới. Mức giá trung bình 125 USD/thùng trong năm có thể gây suy thoái toàn cầu. Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết việc giải phóng 400 triệu thùng dự trữ lịch sử là không đủ, và khuyến nghị cắt giảm nhu cầu như hạn chế di chuyển bằng máy bay, chuyển sang bếp điện và làm việc từ xa.
Tác động đến hàng không và sản xuất
Các hãng hàng không châu Á, bao gồm Việt Nam, Philippines, Úc và khu vực Thái Bình Dương, đã tạm ngừng hoặc giảm chuyến bay do giá nhiên liệu tăng. Nguy cơ thiếu hụt nguyên liệu thô đe dọa chuỗi sản xuất, khiến hàng điện tử, ô tô và dệt may có thể khan hiếm. Trung Quốc hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, trong khi Hàn Quốc cân nhắc giới hạn xuất khẩu naphta – nguyên liệu cho sản xuất nhựa và thiết bị gia dụng lớn.
Thách thức với nông nghiệp và sản xuất lâu dài
Tại Thái Lan, nông dân Theerasin cho biết thiếu nhiên liệu sẽ ảnh hưởng đến việc cày bừa, thu hoạch và tưới tiêu, vì mọi hoạt động đều phụ thuộc vào máy móc. Các chuyên gia cảnh báo, ngay cả khi xung đột chấm dứt, thiệt hại cơ sở hạ tầng năng lượng sẽ kéo dài ảnh hưởng trong nhiều tháng, thậm chí năm tới.
Khả năng giảm nhẹ hạn chế
Josh Kurlantzick, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Quốc tế về Quan hệ Đối ngoại, nhận định khả năng của chính phủ trong việc giảm bớt khó khăn kinh tế là hạn chế, dù khuyến khích tiết kiệm năng lượng. Việc trợ cấp tiền mặt chỉ có thể giải quyết tạm thời, nhưng không thể duy trì lâu dài khi giá nhiên liệu cao kéo dài.
