Trong phiên tranh luận lịch sử tại Tòa án Tối cao Mỹ về sắc lệnh hạn chế quyền công dân từ sinh, Chánh án John Roberts đã thể hiện sự hoài nghi rõ ràng với lập trường của chính phủ Trump, nhấn mạnh rằng Hiến pháp không thay đổi dù thế giới đã khác.
Roberts bác bỏ lập luận của chính phủ
Trong hơn hai giờ tranh luận, Chánh án Roberts đã chất vấn trực tiếp luật sư chính phủ John Sauer về việc mở rộng các ngoại lệ từ tiền lệ lịch sử. Roberts cho rằng các ví dụ về trẻ em của đại sứ nước ngoài hay quân xâm lược là "kỳ quặc" và khó có thể dẫn đến việc loại trừ hàng loạt trẻ em sinh ra từ người nhập cư bất hợp pháp.
"Bạn lấy những ví dụ rất nhỏ và mang tính đặc thù, rồi mở rộng ra một nhóm lớn. Tôi không chắc làm sao bạn có thể đi từ đó đến nhóm lớn đó," Roberts nói với luật sư Sauer.
Sắc lệnh và tranh luận pháp lý
Sắc lệnh của Tổng thống Trump, ký ngày đầu nhiệm kỳ thứ hai (tháng 1/2025), nhằm loại trừ quyền công dân từ sinh với con của người nhập cư bất hợp pháp hoặc tạm thời. Luật sư Sauer dựa trên tiền lệ United States v. Wong Kim Ark (1898) nhưng tranh luận rằng cha mẹ của Wong Kim Ark là cư dân thường trú ("domiciled"), khác với tình trạng hiện nay.
Roberts chất vấn việc bỏ qua từ "domicile" xuất hiện 20 lần trong bản án Wong Kim Ark. Thẩm phán Amy Coney Barrett cũng đặt câu hỏi về tính khả thi thực tế, ví dụ về trẻ "foundlings" (trẻ bị bỏ rơi) khi không biết cha mẹ là ai.
Trump có mặt và rời đi sớm
Đây là lần đầu tiên một tổng thống đương nhiệm Mỹ tham dự phiên tranh luận trực tiếp. Trump ngồi ở khu vực công chúng, quan sát phần trình bày của luật sư Sauer (hơn 1 giờ) và một phần của luật sư Cecillia Wang (ACLU). Khoảng 7 phút sau khi Wang bắt đầu, Trump đã đứng lên rời phòng xét xử.
Trong khi đó, các thẩm phán dường như không bị phân tâm. Phần lớn thời gian tranh luận cho thấy không có đa số trong tòa để tái diễn giải Tu chính án 14 về quyền công dân từ sinh, vốn áp dụng cho "mọi người sinh ra hoặc nhập tịch tại Hoa Kỳ và chịu sự thẩm quyền của Hoa Kỳ".
Bối cảnh và phản ứng
Vụ kiện được coi là quan trọng nhất trong chính sách chống nhập cư của Trump, nhắc nhớ đến vụ án Dred Scott năm 1857. Sau khi rời tòa, Trump đăng bài trên Truth Social, lặp lại tuyên bố sai sự thật rằng Mỹ là quốc gia "đồ ngốc" duy nhất cho phép quyền công dân từ sinh.
Các thẩm phán bảo thủ khác như Neil Gorsuch (cũng do Trump bổ nhiệm) cũng tỏ ra hoài nghi với lập luận của chính phủ. Việc Roberts lên tiếng mạnh mẽ được chú ý đặc biệt vì ông thường giữ thái độ thận trọng trong các vụ án caoprofile.
