Chuyến hành trình Artemis II của NASA được kỳ vọng là bước tiến lịch sử, nhưng rủi ro lớn nhất và gây nhiều tranh cãi nhất vẫn là quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển Trái Đất. Các chuyên gia và nhà phê bình đang bày tỏ sự hoài nghi về tính an toàn của tấm chắn nhiệt (heat shield) sau những hư hỏng được ghi nhận trong chuyến thử nghiệm Artemis I.
Thử thách kỹ thuật: Tái nhập khí quyển
Quá trình tái nhập khí quyển là một trong những giai đoạn nguy hiểm nhất của bất kỳ sứ mệnh không gian nào. Khi tàu vũ trụ quay trở lại Trái Đất, nó phải đi qua lớp khí quyển dày đặc với tốc độ vượt quá 30 lần tốc độ âm thanh. Quá trình này gây ra sự nén khí mạnh mẽ, có thể làm nóng lớp vỏ ngoài của tàu lên tới hơn 5.000 độ F (khoảng 2.760 độ C).
- Tốc độ: Hơn 30 lần tốc độ âm thanh.
- Nhiệt độ: Có thể vượt quá 5.000 độ F.
- Mức độ rủi ro: Được coi là bước đi tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhất.
Vấn đề của Tấm chắn nhiệt (Heat Shield)
Mối lo ngại lớn nhất xuất phát từ chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I vào năm 2022. Sau khi hoàn thành sứ mệnh, các đội ngũ kỹ thuật đã phát hiện tấm chắn nhiệt của tàu Orion có những vết nứt và hư hỏng đáng kể.
- Vai trò: Tấm chắn nhiệt là bộ phận cực kỳ quan trọng, có nhiệm vụ bảo vệ phi hành đoàn và tàu khỏi nhiệt độ khắc nghiệt khi hạ cánh.
- Nguy cơ: Nếu tấm chắn nhiệt bị hư hỏng hoặc nứt theo cách không lường trước, nó có thể dẫn đến sự cố thảm khốc, không có cơ chế thoát hiểm nào có thể cứu phi hành đoàn trong tình huống đó.
Chiến lược giảm thiểu rủi ro của NASA
Trước những vấn đề về tấm chắn nhiệt, NASA đã điều chỉnh chiến lược bay cho Artemis II để giảm thiểu rủi ro. Các nhà quản lý sứ mệnh khẳng định rằng những thay đổi này sẽ đảm bảo sự trở về an toàn của phi hành đoàn.
- Thay đổi quỹ đạo: Thay vì quỹ đạo 'skip' (nhảy vọt) như Artemis I, sứ mệnh Artemis II sẽ áp dụng quỹ đạo 'loft' (bay lượn). Mục đích là tạo ra điều kiện nhiệt độ thuận lợi hơn, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nứt vỡ trên tấm chắn nhiệt.
- Cam kết của NASA: Các quan chức NASA khẳng định họ đã nghiên cứu kỹ lưỡng các giới hạn của tấm chắn nhiệt và tin tưởng vào khả năng đưa phi hành đoàn trở về an toàn.
Quan điểm trái chiều từ các chuyên gia
Quyết định đưa con người lên một phương tiện có tấm chắn nhiệt đã được ghi nhận vấn đề đã gây ra nhiều chỉ trích từ các chuyên gia hàng không vũ trụ.
- Sự hoài nghi: Nhiều cựu nhân viên NASA cho rằng việc đưa phi hành đoàn lên một phương tiện với bộ phận bị lỗi là hành động thiếu trách nhiệm.
- Yêu cầu: Các chuyên gia yêu cầu NASA phải phát triển các giải pháp phân tích để xác nhận tất cả các cơ chế hỏng hóc của tấm chắn nhiệt ablative.
- Phản hồi của NASA: NASA vẫn nhấn mạnh rằng an toàn là ưu tiên hàng đầu và họ đã xem xét mọi khía cạnh kỹ thuật khi đưa ra quyết định cho Artemis II. Tuy nhiên, NASA cũng thông báo rằng các sứ mệnh tương lai (như Artemis III) sẽ sử dụng vật liệu tấm chắn nhiệt được cập nhật và cải tiến hơn để khắc phục vấn đề nứt vỡ.
