Đảo Kharg, bãi đá san hô ngoài khơi Iran xử lý khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran, đang trở thành tâm điểm đồn đoán về khả năng Mỹ tấn công sau khi triển khai tàu đổ bộ, thủy quân lục chiến và hàng nghìn binh sĩ đến khu vực.
Đảo Kharg - Trung tâm xuất khẩu dầu then chốt
- Đảo Kharg là một bãi đá san hô rộng khoảng 8 km, nằm ngoài khơi Iran, có cảng nước sâu đủ để tiếp nhận siêu tàu dầu.
- Theo tài liệu CIA năm 1984, cơ sở trên đảo là "trung tâm quan trọng nhất" trong hệ thống dầu mỏ Iran, thiết yếu cho sức khỏe kinh tế nước này.
- Dự trữ dầu trên đảo ước tính khoảng 30 triệu thùng, với khoảng 18 triệu thùng đang được lưu trữ.
- Iran có tuyến xuất khẩu dầu thay thế qua cảng Jask, nhưng Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá đây chưa phải là lựa chọn khả thi quy mô lớn.
Rủi ro quân sự của cuộc tấn công mặt đất
- Hai đơn vị Thủy quân Lục chiến Đổ bộ (MEU) của Mỹ, chuyên về đổ bộ nhanh, đã được triển khai đến Trung Đông.
- Chuyên gia cảnh báo: Cuộc tấn công sẽ phải vượt qua eo biển Hormuz, đối mặt với hệ thống phòng thủ dày đặc của Iran gồm drone, tên lửa hành trình và mìn.
- Tướng James Stavridis (cựu Tư lệnh tối cao NATO) nhấn mạnh cần thiết lập ưu thế không quân và hải quân trong phạm vi 160 km quanh đảo.
- Rủi ro lớn: Iran có thể phản công vào tàu đổ bộ, và số dân trên đảo (chủ yếu là công nhân dầu) cần được sơ tán hoặc kiểm soát.
- Về mặt chiến lược: Stavridis nghi ngờ việc chiếm đảo có thể không đủ sức ép buộc Iran mở lại eo biển Hormuz. Họ có thể từ chối đàm phán.
- Richard Haass (cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Nước ngoài) cảnh báo nhiệm vụ sẽ làm cạn kiệt kho tên lửa của Mỹ và bị coi là nỗ lực chiếm giữ dầu Iran.
Iran tăng cường phòng thủ
- Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran theo dõi mọi di chuyển của Mỹ và sẽ đáp trả nếu "vượt quá ranh giới".
- Theo nguồn tình báo Mỹ, Iran trong vài tuần qua đã di chuyển thêm hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn (MANPADs) và đặt mìn chống người, chống xe quanh đảo, kể cả trên bờ biển.
- Tư lệng Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Alireza Tangsiri từng tuyên bố các đảo của Iran là "pháo đài vững chắc" và sẽ đáp trả "quyết định" nếu kẻ thù mắc sai lầm.
Lịch sử và phản ứng khu vực
- Mỹ từng tấn công: Tháng này, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã phá hủy mọi mục tiêu quân sự trên đảo và đe dọa tấn công cơ sở dầu nếu Iran tiếp tục chặn tàu qua eo biển Hormuz. Video từ Truth Social cho thấy các vụ nổ tại sân bay trên đảo.
- Trump còn từng đe dọa xâm chiếm từ năm 1988, nói: "Một viên đạn bắn vào người hay tàu của chúng tôi, tôi sẽ chiếm Kharg".
- Phản ứng đồng minh vùng Vịnh: Một quan chức cấp cao vùng Vịnh cho biết các đồng minh riêng tư phản đối việc Mỹ chiếm đóng vì lo ngại thương vong cao và leo thang xung đột, có thể khiến Iran trả đũa vào cơ sở hạ tầng của họ.
- Các quan chức Nhà Trắng cho rằng chiếm đảo có thể "phá sản" Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, nhưng nhiều người trong nội các lo ngại về chi phí quân sự và rủi ro.